Aynı dosyada hem psikolojik tacize dayalı talep hem fazla çalışma alacağı ileri sürüldüğünde, iki talebin ispat rejimi ve süre takvimi birbirinden farklı işler. Bu ayrım gözden kaçtığında, güçlü bir mobbing anlatısı ücret alacağını da beraberinde zayıflatabilir. Bu rehber 4857 ve 7036 sayılı kanunlar çerçevesinde iki talebin birlikte yönetilmesini ele alır.
İki Talep, İki Farklı İspat Mantığı
Mobbing iddiasında aranan şey tek bir olay değil, süreklilik gösteren ve sistemli bir davranış örüntüsüdür. Bu nedenle tarih sırasına dizilmiş bir olay kronolojisi, yazışmalar, görev değişiklikleri ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir. Fazla mesai ise ücret alacağıdır; burada tartışma davranış değil, çalışma süresinin belgelenmesidir. İki anlatının aynı dilekçede birbirine karıştırılması, hâkimin her iki talebi de tek bir kanaate bağlamasına yol açabilir.
Fazla Çalışmanın Belgelenmesi
- Giriş çıkış kayıtları, kartlı geçiş dökümleri ve puantaj belgeleri
- Mesai saatleri dışında gönderilen kurumsal e-posta ve mesajların zaman damgaları
- Vardiya çizelgeleri ile fiilen çalışılan günlerin karşılaştırılması
- Aynı birimde çalışan tanıkların çalışma düzenine ilişkin beyanları
- Bordroda fazla mesai tahakkuku bulunup bulunmadığının aylık olarak incelenmesi
Bordroda fazla mesai tahakkuku varsa ve bordro imzalıysa, aynı döneme ilişkin talep yalnızca yazılı delille kanıtlanabilir hâle gelir. Bu nedenle imzalı bordroların dönem dönem gözden geçirilmesi, tanık deliline güvenmeden önce yapılması gereken ilk kontroldür. Uzun süreli ve düzenli fazla çalışma iddialarında hakkaniyet indirimi uygulanabileceği de hesaplamada gözetilmelidir.
Arabuluculuk Şartı ve Fesih Sonrası Takvim
İşçilik alacakları bakımından dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Feshin geçersizliği ve işe iade talebi bakımından ise takvim çok daha dardır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması, anlaşamama hâlinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir. Mobbing nedeniyle haklı fesih yapılmışsa, fesih bildiriminin gerekçesini yazılı olarak ortaya koymak sonraki tüm taleplerin dayanağını oluşturur.
Zamanaşımı ve Talep Sırası
Ücret niteliğindeki alacaklarda beş yıllık zamanaşımı işler; kıdem ve ihbar tazminatı bakımından da 7036 sayılı Kanun sonrasındaki fesihlerde beş yıllık süre uygulanır. Fazla mesai alacağı geçmişe doğru sınırlı bir dönemi kapsayacağından, hesabın hangi tarihten başlatıldığı dilekçede açıkça yazılmalıdır. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülük ihlalleri ile 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim eksiklikleri ayrı taleplere dayanak oluşturabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşyerinin kayıt düzeni, fesih şekli ve tebligat tarihleri sonucu değiştirebileceğinden, belgelerinizle birlikte bir avukattan değerlendirme almanız yerinde olur.