İş ilişkisinin sona ermesinden doğan uyuşmazlıklarda, işçinin haklılığı kadar bunu gösterebilmesi de belirleyicidir. 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar ile sosyal güvenlik boyutunda 5510 ve iş sağlığı ve güvenliği bakımından 6331 sayılı Kanun aynı olayın farklı yüzlerini düzenler; her biri ayrı bir kayıt seti gerektirir.
Fesih Anını Doğru Okumak
İlk soru, iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi gerekçeyle sona erdirildiğidir. Fesih bildiriminin yazılı olup olmadığı, gerekçenin açık biçimde belirtilip belirtilmediği ve savunma alınıp alınmadığı, sonraki bütün tartışmanın zeminini kurar. Sözlü olarak işten çıkarılıp devamsızlık tutanağı düzenlenen dosyalarda ispat yükü doğrudan bu ayrıntılara bağlanır.
Toplanması Gereken Kayıtlar
- Sigortalı hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesi
- Ücret bordroları ve banka ödeme kayıtları
- Fazla çalışmayı gösteren giriş-çıkış, puantaj ve nöbet kayıtları
- Yol, yemek, ikramiye gibi düzenli yan ödemelere ilişkin belgeler
- Yazılı uyarı, savunma talebi ve fesih bildirimi
Zorunlu Aşamayı Atlamak Dosyayı Kapatır
İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen kısa hak düşürücü süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu aşama tamamlanmadan doğrudan dava açılması hâlinde dosya esasa girmeden reddedilir ve çoğu zaman süre de tükenmiş olur. Anlaşma sağlanamaması hâlinde ise son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren dava için tanınan süre işlemeye başlar; bu iki tarihin karıştırılması sık rastlanan bir kayıp nedenidir.
Kıdem Hesabında Kavga Nerede Çıkar?
Kıdem hesabı, çalışılan süre ile ücretin çarpımından ibaret değildir. Hesaba esas ücretin giydirilmiş olarak belirlenmesi, yani düzenli yan ödemelerin dâhil edilmesi gerekir. Uygulamada tartışma genellikle üç noktada yoğunlaşır: gerçek ücretin bordroda görünenden yüksek olduğu iddiası, aralıklı çalışmaların birleştirilmesi ve yan ödemelerin süreklilik taşıyıp taşımadığı. Bu iddiaların her biri ayrı delille desteklenmelidir.
Yanlış Muhatap, Kaybedilen Dosya
Hizmet süresinin tespitine yönelik talepler ile işveren aleyhine ileri sürülen alacak talepleri farklı hasım yapılarına sahiptir; sosyal güvenlik boyutunu ilgilendiren taleplerde kurumun da taraf olması gerekir. İş kazası dosyalarında ise ceza soruşturması ile tazminat talebi ayrı ayrı yürür. Bu ayrımlar gözetilmediğinde, husumet yönünden ret kararıyla karşılaşmak mümkündür.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Feshin şekli ve işyeri kayıtlarının durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, süreler işlerken belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önemlidir.