Sigortalılık başlangıcı, hizmet süresi, prim gün sayısı veya yersiz ödeme iddiası içeren SGK uyuşmazlıkları, kanıtın büyük bölümünün karşı tarafın kayıtlarında bulunması nedeniyle kendine özgü bir ispat stratejisi gerektirir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 ekseninde bu rehber, dava öncesi zorunlu adımı, görevli mahkemeyi ve tebligat gecikmesinin doğurduğu riski ele alır.
Dava Şartı Olan İlk Adım: Kuruma Başvuru
Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce Kuruma başvurulması ve talebin reddedilmesi ya da yasal süre içinde cevap verilmemesi aranır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Başvurunun tarihini ve içeriğini kanıtlayan evrak, dosyanın ilk deliline dönüşür; bu nedenle başvuru elden verildiğinde kayıt numarası alınmalı, e-Devlet üzerinden yapıldığında ekran çıktısı saklanmalıdır.
Görevli Mahkeme ve Yer Yetkisi
Uyuşmazlıklar iş mahkemesinde görülür. Yer yetkisinde davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesi seçimliktir; Kurumun taraf olduğu dosyalarda ilgili il müdürlüğünün bulunduğu yer belirleyici olur. Aynı olaydan doğan işveren aleyhine alacak talepleri ile Kuruma yöneltilen tespit talepleri, taraf ve usul rejimi farklı olduğu için çoğu kez ayrı dosyalarda yürür; ikisini tek dilekçede birleştirmek dosyayı ayrılma ve gecikme riskiyle karşı karşıya bırakır.
Delil Hiyerarşisi: Neyi Önce Toplamalı?
- Resmî kayıtlar: hizmet dökümü, işe giriş bildirgesi, aylık prim ve hizmet belgeleri, işyeri sicil bilgisi.
- Ödeme izleri: banka hesap hareketleri, ücret bordroları, avans ve fazla çalışma kayıtları.
- Kurum içi belgeler: puantaj, servis ve yemek listeleri, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, ziyaretçi ve giriş-çıkış kayıtları.
- Tanık: aynı dönemde aynı işyerinde çalıştığı kayıtla doğrulanabilen kişiler tercih edilir; kayıtla desteklenmeyen tanık beyanının ağırlığı sınırlı kalır.
Hizmet tespiti niteliğindeki taleplerde hak düşürücü süre bulunduğu ve resen araştırma ilkesinin uygulandığı unutulmamalıdır; mahkeme kendiliğinden kayıt getirtse de, hangi kaydın nereden isteneceğini gösteren ayrıntılı bir liste sunmak süreci belirgin biçimde hızlandırır.
Tebligat Gecikmesi ve Süre Kaybı
Kurum yazılarının eski adrese gönderilmesi, işyeri adresine yapılan tebligatın ilgiliye ulaşmaması ya da elektronik tebligat kutusunun izlenmemesi, itiraz ve dava sürelerinin farkında olunmadan tükenmesine yol açar. Adres ve elektronik tebligat kayıtlarının güncelliği, dosya açılmadan önce kontrol edilmesi gereken bir maddedir.
Kapanış
Bu metin genel bilgilendirme içindir; sigortalılık türü ve dönemi uygulanacak kuralları değiştirir. Hizmet kaydınızda eksiklik görüyorsanız, Kuruma başvuru dilekçenizin içeriğini yazmadan önce hukuki destek almanız dosyanın seyrini olumlu etkiler.