Hizmet süresi, prim gün sayısı ve giydirilmiş ücret; kıdem tazminatı hesabını doğrudan belirleyen üç veridir. Bu verilerdeki eksiklik çoğu zaman işten ayrılışta değil, yıllar önce yapılan eksik bildirimden kaynaklanır. Süreç, başvurunun yanlış sıraya konulması veya dava şartının atlanması gibi usule aykırı işlem başlıklarıyla bozulduğunda, hesaplanabilir bir alacak dahi elde edilemez hâle gelir. Aşağıda 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde izlenecek sıra ele alınmaktadır.
Doğru Sıra: Önce Hangi Uyuşmazlık?
İşçilik alacakları ile hizmet tespiti nitelikçe farklı taleplerdir ve aynı yolla ilerlemez. İşveren aleyhine ileri sürülen kıdem ve ihbar tazminatı bakımından arabuluculuk dava şartı gündeme gelirken, Kuruma karşı yürütülecek hizmet tespiti bakımından durum farklıdır. Bu ayrımın başta yapılmaması, açılan davanın esasa girilmeden usulden reddine yol açabilir.
Kıdem Hesabının Üç Ayağını Belgelendirin
- Süre: işe giriş-çıkış bildirgeleri, hizmet dökümü, işyeri sicil değişiklikleri
- Ücret: banka hesap hareketleri, bordrolar, ücret zammı yazışmaları
- Giydirilmiş unsurlar: yol, yemek, ikramiye, prim ve ayni yardım kayıtları
Bordroda görünen ücret ile bankaya yatan tutar farklıysa, bu fark yıllara göre tablolaştırılmalı; ihtirazi kayıt konulup konulmadığı ayrıca not edilmelidir.
Kuruma Başvuru ve İdari İtiraz Aşaması
Hizmet kaydındaki eksiklik için önce Kuruma yazılı başvuru yapılması, hem kayıtların resmî olarak sabitlenmesini hem de sonraki aşamada dosyaya sağlam bir belge girmesini sağlar. Başvuru kayıt numarası, cevap yazısı ve varsa denetmen raporu, sonraki tüm aşamalarda dayanak olur.
Tanık ve Kayıt Dengesi
Hizmet tespitine dayanan dosyalarda tanık beyanı önemlidir; ancak tek başına yeterli görülmeyebilir. Aynı dönemde aynı işyerinde çalıştığı kayıtla doğrulanan tanıkların tercih edilmesi, komşu işyeri kayıtları ve iş sağlığı-güvenliği eğitim belgelerinin toplanması, beyanı destekleyen nesnel unsurlar oluşturur.
Süre ve Faiz Kalemini Baştan Belirleyin
Kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacaklarında uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihi farklıdır. Talep sonucunda faiz türünün yazılmaması veya yanlış yazılması, kazanılan davada dahi alacak kaybı doğurur. Fesih tarihi, ihtarname tarihi ve arabuluculuk son tutanağı tarihi tek takvimde tutulmalıdır.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hizmet süresi ve ücret verileriniz kendi dosyanızdaki kayıtlarla doğrulanması gereken teknik verilerdir; başvuru öncesinde bu kayıtların bir hukukçuyla birlikte incelenmesi önerilir.