İşçilik alacağı dosyalarında en sık karşılaşılan usul kaybı, alacağın hesabından değil, arabuluculuk basamağının eksik yürütülmesinden kaynaklanır. 7036 sayılı Kanun bu basamağı bir dava şartı hâline getirdiğinden, eksiklik doğrudan usulden ret sonucunu doğurur.
Hangi Talepler Arabuluculuğa Tabi?
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi–işveren alacak ve tazminat talepleri ile işe iade istemi bakımından arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi–manevi tazminat ile bunlara bağlı rücu istemleri bu kapsam dışında tutulmuştur. Talep listesi karma ise, her kalemin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir; kapsam dışı bir talebin arabuluculuğa tabi kalemlerle aynı dilekçede birleştirilmesi de ayrı bir usul sorunu yaratır.
Son Tutanak Eklenmezse Ne Olur?
Arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylı örneği dava dilekçesine eklenmemişse mahkeme, eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde de sunulmazsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Ret kararı esasa ilişkin bir inceleme içermez; ancak zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından değerli haftaları tüketir.
Arabuluculukta Taraf Gösterimi Davayı Etkiler
- Asıl işveren–alt işveren ilişkisi varsa her iki tarafın da arabuluculuk sürecine dâhil edilmesi gerekir; yalnızca birine karşı yürütülen süreç, diğerine açılacak dava bakımından şartı karşılamaz.
- İşveren tüzel kişiliğinin unvanı veya vergi kimlik bilgisi hatalı yazıldığında, davalı sıfatı tartışmalı hâle gelir.
- Şirket birleşmesi veya işyeri devri varsa, devir tarihinden önceki ve sonraki dönem sorumluluğu ayrıştırılmalıdır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş uyuşmazlıklarında görevli mahkeme iş mahkemesidir; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesini yetkili kılar. Birden fazla işveren varsa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir. Önemli olan nokta şudur: iş uyuşmazlıklarında aksine düzenlenen yetki sözleşmeleri geçersizdir; iş sözleşmesine konulan yetki kaydına dayanılamaz.
Süre Planı İçin Kısa Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihi belgelenir; işe iade isteminde başvuru süresi bu tarihe bağlıdır.
- Arabuluculuk başvuru tarihi ile son tutanak tarihi ayrı ayrı kaydedilir.
- Ücret, fazla çalışma ve yıllık izin kalemleri için farklı zamanaşımı rejimleri ayrıştırılır.
- Bordro, puantaj, banka kayıtları ve SGK hizmet dökümü dava öncesinde toplanır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Feshin türü, çalışma süresi ve işyeri kayıtları sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızın süre ve yetki planını bir hukukçuyla birlikte çıkarmanız uygun olur.