Kişisel verilerin açık rıza olmaksızın ya da rızanın sınırları aşılarak işlendiğini düşünen kişi için 6698 sayılı Kanun sıralı bir başvuru yolu öngörür. Bu sıra atlanırsa şikâyet esastan incelenmeden reddedilebilir. Uyuşmazlığın çözümü kadar, hangi basamakta hangi sürenin işlediğini bilmek de belirleyicidir.
Önce Veri Sorumlusu: Atlanan İlk Basamak
Kurula şikâyette bulunmadan önce veri sorumlusuna başvurulması zorunludur. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılır ve talebin ne olduğu açıkça yazılmalıdır: verinin silinmesi mi, düzeltilmesi mi, aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim mi isteniyor. Veri sorumlusunun bu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, bu ön basamak tamamlanmadığı için usulden sonuçsuz kalabilir.
Kurula Şikâyette Süre Zinciri
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki süre birlikte işler: cevap geç gelse dahi altmış günlük dış sınır kaçırılmamalıdır. Başvuru ve cevap tarihlerinin belgelenmesi, sürenin ispatı bakımından tek güvenceyi oluşturur.
Açık Rızanın Geçerliliği Nasıl Tartışılır
- Rıza belirli bir konuya ilişkin mi, yoksa genel ve sınırsız bir onay metnine mi dayanıyor.
- Rıza öncesinde aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmiş mi, metin anlaşılır mı.
- Hizmetten yararlanma rıza verilmesi şartına bağlanarak özgür irade zayıflatılmış mı.
- İşleme faaliyeti, açık rıza dışındaki bir hukuka uygunluk sebebine dayanabiliyor mu; dayanabiliyorsa rıza tartışması sonucu değiştirmeyebilir.
Kurul Kararından Sonraki Yargı Yolu
Kurul kararlarına karşı yargı yolu açıktır; iptal talebi idari yargıda ileri sürülür ve idari dava açma süresine tabidir. İdari para cezalarına karşı başvurulacak merci konusunda mevzuatta değişiklik yapıldığından, karar tebliğ edildiğinde kararın altındaki başvuru yolu bilgisi ile yürürlükteki güncel düzenlemenin birlikte kontrol edilmesi gerekir. Yanlış mercie yapılan başvuru, kısa olan dava süresini tüketebilir.
Dosyayı Güçlendiren Kayıtlar
Onay ekranının görüntüsü, sözleşme ve aydınlatma metinlerinin ilgili sürümü, gönderilen ticari iletiler, veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kaydı ve alınan cevabın tamamı saklanmalıdır. Verinin nereden geldiğine dair bilgi talebi de başvuru metnine eklenmelidir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır ve her veri işleme faaliyetinin hukuki dayanağı ayrıca incelenmelidir. Süre zincirinin kısa olması nedeniyle, veri sorumlusuna başvuru aşamasında hukuki görüş alınması ilerideki hak kayıplarını önler.