Kişisel verilerin açık rıza olmaksızın ya da rızanın kapsamı aşılarak işlenmesi hâlinde ilgili kişinin elinde birden çok yol vardır; ancak bu yollar rastgele değil, 6698 sayılı KVKK'nın öngördüğü sırayla kullanılmalıdır. Sıralamanın bozulması, şikâyetin esasa girilmeden reddedilmesine yol açabilir.
Kural: Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula şikâyet yolunun açılabilmesi için, kural olarak önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Başvuruda talebin ne olduğu (verinin silinmesi, aktarımın durdurulması, rızanın geri alınması) açıkça yazılmalı; kimliği doğrulayan bilgiler eklenmelidir. Veri sorumlusunun yanıt vermesi için öngörülen süre dolduğunda ya da yanıt yetersiz bulunduğunda şikâyet aşamasına geçilir. Bu ilk başvurunun tarihi, sonraki bütün takvimi belirlediği için gönderim kanalı ispatlanabilir olmalıdır.
Şikâyet Penceresini Kaçırmamak
- Yanıt geldiyse, yanıtın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre esas alınır.
- Yanıt hiç gelmediyse, başvuru tarihinden itibaren işleyen azami süre esas alınır.
- Her iki süre birlikte hesaplanır; hangisi önce doluyorsa şikâyet ona göre planlanır.
- Elektronik yolla gönderilen başvurularda teslim/okundu kaydı dosyada tutulur.
Açık Rızanın Geçerliliğini Tartışmaya Açmak
Şikâyet dilekçesinde yalnızca "rızam yoktu" demek yeterli olmaz. Rızanın özgür iradeyle verilip verilmediği, belirli bir konuya ilişkin olup olmadığı ve bilgilendirmenin yeterliliği ayrı başlıklar hâlinde tartışılmalıdır. Hizmetin alınmasının rıza şartına bağlandığı hâller, tek metinde toplanmış çoklu onaylar ve aydınlatma metniyle rıza metninin ayrıştırılmaması, sık karşılaşılan sakatlık iddialarıdır. Verinin hangi hukuki sebeple işlendiği veri sorumlusunca gösterilemiyorsa bu husus da vurgulanmalıdır.
Tebligat Gecikmesi ve Sonraki Adımlar
Kurul kararları ilgiliye tebliğ edilir; karara karşı idari yargı yolu ise tebliğden itibaren işleyen süreye bağlıdır. Adres veya elektronik tebligat kaydı güncel değilse, karar bilgi dışında kesinleşebilir. Ayrıca hukuka aykırı işlemeden doğan zarar için genel hükümlere göre tazminat talebi, şikâyet sürecinden bağımsız olarak değerlendirilebilir.
Kapanış
Yukarıdaki çerçeve genel bilgi amaçlıdır. Verinin niteliği ve işleme amacı sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almak faydalı olur.