Kişisel verilerin açık rızaya dayanılarak işlendiği iddia edilen uyuşmazlıklarda ilgili kişinin en sık düştüğü hata, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayet dilekçesi göndermektir. 6698 sayılı Kanun burada iki aşamalı bir yapı kurar: önce veri sorumlusuna başvuru, ardından koşulları oluşmuşsa Kurula şikayet. Sıra atlandığında dosya esastan incelenmeden geri döner ve arada süreler işlemeye devam eder.
Açık Rıza Gerçekten Var mı
Açık rızanın geçerli sayılabilmesi için belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması gerekir. Hizmetin verilmesinin rıza şartına bağlandığı, önceden işaretli kutucuklarla alındığı veya birden çok işleme amacının tek bir onaya sıkıştırıldığı hallerde rızanın geçerliliği tartışmalı hale gelir. Ayrıca kanunda sayılan diğer işleme şartlarından biri varken ayrıca rıza alınması da başlı başına bir uyumsuzluk göstergesidir.
İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılması, talebin açıkça yazılması ve kimlik bilgilerinin eksiksiz verilmesi gerekir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, başvurunun hangi tarihte ve hangi kanaldan yapıldığının ispatlanamamasıdır; bu ispat sonraki şikayetin kabul edilebilirliğini doğrudan etkiler.
- Talep konusu tek tek numaralandırılarak yazılır.
- Gönderim tarihi ve yöntemi belgeyle saklanır.
- Veri sorumlusunun yanıtı ve eklerinin tamamı arşivlenir.
- Yanıt verilmemesi de bir sonuç olarak kayda geçirilir.
İkinci Adım: Kurula Şikayet Penceresi
Başvurunun reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya süresinde yanıt verilmemesi halinde ilgili kişi Kurula şikayette bulunabilir. Bu hak, cevabı öğrendiği tarihten itibaren işleyen bir süre ile veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren işleyen üst sınırın her ikisine birden tabidir. Yani veri sorumlusunun sessiz kalmasını beklemek, şikayet penceresini süresiz açık tutmaz.
Yanlış Mercie Gitmenin Maliyeti
- Doğrudan Kurula yapılan şikayet, başvuru yolu tüketilmediği için incelenmez.
- Zararın giderilmesi talebi ise Kurulun görev alanı dışında kalır ve genel mahkemelerde ileri sürülür.
- Suç oluşturan fiiller bakımından ayrıca savcılığa başvurulması gerekir.
- Erişim engeli talepleri 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir yolla yürütülür.
Uyum sürecinde olan kurumlar için de aynı takvim tersinden geçerlidir: gelen başvuruya süresinde ve gerekçeli yanıt verilmesi, sonraki şikayetin kapsamını daraltır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; veri işleme faaliyetinizin ayrıntıları değerlendirilmeden atılacak adımlar sonuç doğurmayabilir.