Kişisel verilerin açık rızaya dayandığı iddia edilen işlemelerde ilgili kişinin en güçlü aracı, doğrudan şikayet değil doğru sırayla kurulan başvuru zinciridir. 6698 sayılı Kanun, Kurula şikayetten önce veri sorumlusuna başvurulmasını zorunlu tutar. Bu adım atlanırsa şikayet, esası incelenmeden usul yönünden sonuçsuz kalır.
Açık Rıza Gerçekten Var mı
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir irade beyanıdır. Uygulamada en sık görülen sakatlıklar şunlardır:
- Hizmetin sunulmasının rıza verilmesi şartına bağlanması, yani rızanın hizmetin ön koşulu hâline getirilmesi.
- Üyelik sözleşmesi ile ticari elektronik ileti izninin tek kutucukta birleştirilmesi.
- Rızanın kapsamının belirsiz, genel ifadelerle alınması.
- Aslında kanuni bir işleme şartı varken gereksiz yere rızaya dayanılması ve bunun ilgili kişide yanılgı yaratması.
Rıza sakatsa, işleme dayanaksız kalır ve verinin silinmesi talep edilebilir.
Gün Zinciri
- Veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurun; talebinizi tek tek numaralandırın.
- Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikayet yolu açılır.
- Şikayet, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır.
- Bu süreler kaçırıldığında aynı talep için yeniden başvuru gerekir; bu da kayıp zaman demektir.
Yanlış Adres Sorunu
İnternet ortamındaki bir yayının kaldırılması talebi Kurulun değil, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinin konusudur. Buna karşılık verinin silinmesi, yok edilmesi veya aktarımın durdurulması Kurulun görev alanındadır. Aynı olayda her iki yol da gerekebilir; ancak talepler doğru makama, ayrı ayrı yöneltilmelidir. Tazminat talebi ise genel mahkemelerde ileri sürülür ve Kurul kararını beklemek zorunlu değildir.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İlgili kişinin kimlik ve iletişim bilgileri, veri sorumlusunun tam unvanı.
- Hangi verinin, hangi tarihte, hangi kanaldan işlendiğine dair somut anlatım.
- Rızanın nasıl alındığına ilişkin ekran görüntüsü veya sözleşme örneği.
- Talebin açık ifadesi: bilgi verilmesi, düzeltme, silme, aktarımın bildirilmesi.
- Başvurunun ulaştığını gösteren tebliğ veya gönderi kaydı.
Kayıtların saklanması, sürelerin başlangıcını ispat açısından belirleyicidir; bu nedenle her adımın tarihli bir örneği tutulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri sorumlusunun niteliği, işleme şartları ve talebin kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, somut başvuru öncesinde hukuki görüş alınması yararlı olur.