Bir şirkete verilen açık rıza geri alındığında ya da rızanın en baştan geçerli biçimde alınmadığı anlaşıldığında, ilgili kişinin talebi verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesidir. 6698 sayılı KVKK ve ilgili düzenlemeler bu talebin usulünü sıkı biçimde belirler; usule uyulmadığında dosya esasa girilmeden kapanır. Aşağıda başvuru sırası ve delil eksikliği riski birlikte ele alınmaktadır.
Rızanın geçerliliği: nasıl alındığı belgelenebiliyor mu
Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmış olmalıdır. Hizmet almanın ön şartı haline getirilen ya da tek kutucukta birden çok amaca birden alınan onaylar bu ölçütü karşılamayabilir. İlgili kişi açısından kritik nokta, rızanın hangi metinle alındığını gösteren ekranın veya sözleşme sayfasının elde tutulmasıdır.
Veri sorumlusuna başvuru zorunlu ilk halkadır
Kurula doğrudan yapılan şikâyet, önce veri sorumlusuna başvurulmadığı gerekçesiyle sonuçsuz kalır. Bu nedenle talep önce veri sorumlusuna, yazılı ve tarihi ispatlanabilir bir kanaldan iletilmelidir.
- KEP, noter ihtarnamesi veya sistemde kayıtlı başvuru formu
- Talebin konusunu net gösteren ifade: hangi veri, hangi işleme faaliyeti
- Kimlik doğrulamasını sağlayacak bilgiler
- Başvurunun ulaştığını gösteren teslim veya okundu kaydı
Cevapsız kalan ya da yetersiz cevaplanan başvuru
Veri sorumlusu başvuruya kanunda öngörülen süre içinde cevap vermezse veya verdiği cevap talebi karşılamıyorsa, ilgili kişi Kurula şikâyet yoluna gidebilir. Şikâyet için de süre işlediğinden, cevabın tebliğ tarihi mutlaka kayda geçirilmelidir. "Telefonla aradım, olumsuz cevap verdiler" biçimindeki anlatım şikâyet dosyasında karşılık bulmaz.
Silme, yok etme ve anonimleştirme aynı şey değildir
Talebin sonucunda verinin tümüyle ortadan kaldırılması gerekmeyebilir; saklama yükümlülüğü bulunan kayıtlar bakımından anonim hale getirme gündeme gelir. Bu ayrım talep metninde doğru kurulmazsa, veri sorumlusunun "yasal saklama süresi var" cevabı talebi bütünüyle boşa çıkarabilir. Hangi verinin hangi hukuki sebeple tutulduğunu sormak, cevabı daha kullanışlı hale getirir.
Kısa hatırlatma
Bu süreçte belirleyici olan, talebin içeriğinden önce talebin ulaştığının ve zamanının ispatıdır. Veri türü özel nitelikli ise değerlendirme daha da farklılaşır. Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; somut işleme faaliyetinin hukuki sebebine göre profesyonel değerlendirme almak gerekir.