Kişisel Verileri Koruma Kurulu incelemelerinde en sık karşılaşılan tespitlerden biri, veri işlemenin kendisinden çok bunun ilgili kişiye anlatılma biçimine ilişkindir. Aydınlatma yükümlülüğü ayrı bir yükümlülüktür ve yerine getirilmemesi, veri işleme hukuka uygun olsa bile idari para cezasına konu olabilir. Ceza tebliğ edildiğinde ise sorun bir anda usule kayar: hangi mercie, ne kadar süre içinde başvurulacak?
Aydınlatma Neden Bağımsız Bir Başlık
6698 sayılı KVKK, aydınlatmayı açık rızadan ayrı tutar. Veri işleme rızaya değil, kanunda sayılan diğer şartlardan birine dayansa dahi aydınlatma yapılması gerekir. Uygulamada iki metnin birleştirilmesi, yani rıza metniyle aydınlatma metninin tek belgede sunulması başlı başına bir eleştiri konusudur. Metinde veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım yapılan taraflar, toplama yöntemi ve hukuki sebep ile ilgili kişinin hakları ayrı ayrı ve anlaşılır biçimde yer almalıdır.
Ceza Kararında Önce Yargı Yolu Bildirimini Okuyun
KVKK kapsamındaki idari yaptırım kararlarına karşı başvurulacak merci konusunda mevzuatta değişiklik yapılmıştır. Bu nedenle eski tarihli örneklere veya internetteki genel anlatımlara dayanmak yerine, tebliğ edilen karar metninin sonundaki yargı yolu ve süre bildirimi esas alınmalıdır. Sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir; tebligatın kuruma ulaştığı ancak ilgili birime geç iletildiği hâller, sürenin kaçırılmasının en yaygın sebebidir. Kurum içinde tebligatı karşılayan birim ile hukuk biriminin aynı gün haberleşmesini sağlayan bir iç akış kurulması bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
İlgili Kişi Tarafında Basamaklar
- Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; veri sorumlusunun cevap için kanunda öngörülen süresi vardır.
- Cevap yetersizse ya da hiç verilmezse Kurula şikayette bulunulur; şikayet için cevabın tebliğinden itibaren işleyen ve her hâlde başvuru tarihine bağlı olan süreler gözetilir.
- Bu basamak atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikayetler usulden reddedilebilir.
İncelemede Delil Eksikliğinin Görünümü
- Aydınlatma metninin ilgili kişiye hangi anda gösterildiğini kanıtlayan sistem kaydının bulunmaması.
- Metnin zaman içindeki sürümlerinin arşivlenmemesi, dolayısıyla olay tarihindeki hâlinin gösterilememesi.
- Çağrı merkezi veya fiziksel şubede sözlü aydınlatma yapıldığı iddiasının kayıtla desteklenmemesi.
- Veri envanteri ile aydınlatma metnindeki amaçların birbirini tutmaması.
Savunma Dilekçesinde Öncelik Sırası
Yaptırıma karşı yapılacak başvuruda önce yetki ve usul itirazları, ardından fiilin unsurlarına ilişkin itirazlar, en sonda ise ceza miktarının belirlenmesinde gözetilen ölçütlere ilişkin değerlendirmeler sıralanmalıdır. Kurumun aldığı düzeltici tedbirler ve ihlalin etkilediği kişi sayısı, bu son başlıkta somut belgeyle ortaya konulmalıdır. Elektronik ortamdaki içeriklere ilişkin uyuşmazlıklarda 5651 sayılı Kanun kapsamındaki taleplerin ayrı bir hat olduğu da unutulmamalıdır.
Bu değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır. Her ceza kararı kendi gerekçesi ve dosya kapsamıyla birlikte okunmalı, kısa olan başvuru süresi nedeniyle karar elinize ulaştığı gün hukuki görüş alınmalıdır.