Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğü, rızadan bağımsız ve her hâlde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. İlgili kişi açısından ise bu yükümlülüğün ihlali, doğrudan Kurula gidilerek değil, belirli bir sıra izlenerek ileri sürülebilir. Aşağıda bu sıranın nasıl kurulacağı ve ihlalin nasıl belgeleneceği anlatılmaktadır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı KVKK sistematiğinde ilgili kişi, taleplerini öncelikle veri sorumlusuna yöneltmek zorundadır. Veri sorumlusunun başvuruya cevap vermemesi veya cevabı yetersiz bulunması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, bu ön basamak tamamlanmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılması ve tarihinin kanıtlanabilir olması gerekir.
Aydınlatma Metni Ne Zaman Yetersiz Sayılır
- Veri sorumlusunun kimliği ve varsa temsilcisinin açıkça belirtilmemesi
- İşleme amacının genel ve belirsiz ifadelerle geçiştirilmesi
- Verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğinin gösterilmemesi
- Toplama yöntemi ile hukuki sebebin birbirine karıştırılması
- Aydınlatmanın rıza metniyle iç içe geçirilerek ayrı sunulmaması
Aydınlatma ile açık rızanın aynı metinde birleştirilmesi, uygulamada en sık rastlanan uyum sorunlarından biridir. İki kurumun amacı ve hukuki sonucu farklı olduğundan, ayrı ayrı sunulmaları beklenir.
İhlali Belgeleyen Kayıtlar
- Aydınlatma metninin görüntülendiği anın tarihli ekran kaydı
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kanıtı
- Alınan cevap yazısı veya cevapsızlığı gösteren süre hesabı
- Verinin hangi kanaldan toplandığını gösteren sözleşme ve form örnekleri
- Çerez politikası ve izin yönetimi arayüzünün görüntüleri
Şikâyet Yolu ile Diğer Yolların Ayrımı
KVKK kapsamındaki şikâyet, idari nitelikte bir süreçtir ve Kurulun vereceği karar idari yaptırıma yönelir. Kişilik haklarının ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ise adli yargıda ileri sürülür. İnternet ortamındaki bir içeriğin kaldırılması gerekiyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi usulü ayrıca işletilir. Bu üç yolun birbirinin yerine geçtiğini düşünmek, hem zaman kaybına hem de talebin reddine yol açar.
Kurul Kararına Karşı Ne Yapılabilir
Kurul kararları idari işlem niteliğinde olduğundan, bunlara karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada dava açma süresinin kararın tebliğ tarihinden itibaren hesaplanacağı gözden kaçırılmamalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; veri işleme faaliyetinin türü ve ihlalin kapsamı sonucu etkileyecektir. Kurumsal bir uyum sürecinde ya da kişisel bir başvuruda, dosyanızı bu alanda çalışan bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yararlı olur.