Kişisel verilerin korunmasında ilgili kişinin en sık düştüğü hata, doğrudan Kurula başvurmaktır. 6698 sayılı KVKK, iki aşamalı bir yol öngörür: önce veri sorumlusuna başvuru, ardından koşulları oluşursa Kurula şikâyet. Bu sıra atlandığında şikâyet usul yönünden değerlendirilemez ve arada işleyen süreler ilgili kişi aleyhine sonuç doğurabilir.
Aydınlatma Metni Ne Zaman Geçersiz Sayılır
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin elde edildiği anda ve anlaşılır bir dille yerine getirilmelidir. Uygulamada en çok tartışılan noktalar; aydınlatmanın açık rıza metniyle iç içe geçirilmesi, işleme amaçlarının soyut ifadelerle geçiştirilmesi, aktarım yapılan alıcı gruplarının belirtilmemesi ve hukuki sebebin kanundaki karşılığının gösterilmemesidir. Aydınlatma ile açık rızanın aynı kutucukta toplanması, rızanın özgür iradeye dayanmadığı sonucunu doğurabilir.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Biçimi
- Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır
- Kimlik bilgileri, tebligata esas adres ve talebin konusu açıkça yazılır
- Talep; bilgi edinme, düzeltme, silme, aktarım yapılan üçüncü kişilere bildirim gibi kalemlere ayrılır
- Varsa ihlali gösteren ekran görüntüsü, sözleşme veya yazışma eklenir
- Başvurunun gönderim tarihi ve tebliğ belgesi mutlaka saklanır
Şikâyet Süreleri ve Sık Yapılan Hata
Veri sorumlusu, başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya hiç cevap verilmezse ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. En sık yapılan hata, cevap gelmediğinde altmış günlük dış sınırın unutulup beklenmesidir; bu sınır aşıldığında şikâyet hakkı kullanılamaz hâle gelir.
Kurul Kararından Sonraki Aşama
- Kurul kararı tebliğ alındığında gerekçe, talep kalemleriyle karşılaştırılarak okunur.
- Talebin hangi kısmının incelenmediği veya karşılanmadığı ayrı ayrı işaretlenir.
- Karara karşı başvurulacak yargı yolu ve süresi, güncel kanun metni üzerinden doğrulanır.
- Zararın doğduğu hâllerde genel hükümlere dayalı tazminat talebi ayrıca değerlendirilir.
- İçerik internette yayımlanmışsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu paralel yürütülür.
Veri Sorumlusu Tarafında Savunma Hazırlığı
Şikâyet edilen tarafın en güçlü savunması, işleme faaliyetinin kayıt altında olmasıdır. Kişisel veri işleme envanteri, saklama ve imha politikası, aydınlatma metninin sürüm geçmişi, açık rıza kayıtlarının zaman damgası ve teknik güvenlik tedbirlerine ilişkin belgeler bir arada sunulduğunda inceleme çok daha isabetli ilerler. Bu belgeler şikâyetten sonra hazırlandığında ise ispat değeri belirgin biçimde düşer.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Veri koruma mevzuatı ve ikincil düzenlemeler sık güncellendiğinden, başvuru öncesinde yürürlükteki metnin kontrol edilmesi ve somut olayın bir hukukçuyla değerlendirilmesi tavsiye edilir.