Kişisel verilerin yurt dışına aktarıldığı hallerde en sık tartışılan konu, aktarımın kendisinden çok ilgili kişinin bu aktarım hakkında usulüne uygun aydınlatılıp aydınlatılmadığıdır. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun kapsamındaki bu uyuşmazlıklarda şikâyet ile dava birbirinin alternatifi değil, ardışık halkalardır; sıralamanın bozulması başvurunun incelenmeden kapanmasına yol açar.
Zorunlu İlk Halka: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, kural olarak önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurmak zorundadır. Bu başvuruda hangi verinin, hangi ülkeye, hangi hukuki sebebe dayanılarak aktarıldığı ve aydınlatma metninin hangi sürümünün sunulduğu tek tek sorulmalıdır. Yanıt verilmemesi veya yetersiz yanıt, sonraki aşamanın dayanağını oluşturur.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen karar bir idari işlem niteliğindedir; buna karşı İYUK hükümleri çerçevesinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava süresi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başladığı için tebligat tarihinin belgelenmesi kritik önemdedir. Buna karşılık aynı olaydan doğan maddi ve manevi tazminat talebi idari yargının değil, adli yargının konusudur.
İspat Yükünün Yönü
Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini gösterme yükü veri sorumlusundadır. Buna rağmen ilgili kişinin de kendi iddiasını somutlaştırması gerekir: hangi hizmeti ne zaman kullandığı, hangi ekranda hangi metni gördüğü ve rızasının hangi kutucukla alındığı gösterilmelidir.
Aktarım Dosyasında Aranan Kayıtlar
- Aydınlatma metninin tarihli sürüm geçmişi ve yayınlandığı ekran
- Açık rızanın alındığı ana ait sistem kaydı
- Aktarımın hangi ülkeye ve hangi hizmet sağlayıcıya yapıldığını gösteren envanter
- Aktarımın hukuki dayanağını oluşturan sözleşme veya taahhüt belgeleri
- Veri sorumluları siciline yapılan bildirimlerin dökümü
Delil Boşluğunu Kapatan Kayıt Düzeni
- Başvuru ve yanıtlar tebliğ tarihleriyle birlikte kronolojik dizilir.
- Web sayfası içerikleri, değişme ihtimaline karşı tarih damgalı biçimde saklanır.
- Şikâyet dilekçesinde talep, aktarımın durdurulması ve silme yönünden ayrı ayrı yazılır.
- Tazminat yolu için zarar unsuru baştan belgelenir.
Veri koruma uyuşmazlıklarında sonuç, işlenen verinin niteliğine ve teknik altyapıya göre değişir. Başvuru öncesinde dosyanızın hukuki ve teknik yönden birlikte gözden geçirilmesi tavsiye edilir.