Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun biçimde yayımlanmış bir bilginin zamanla güncelliğini yitirmesi hâlinde kişinin lehine doğan bir dengeleme aracıdır. KVKK ve 6698 sayılı Kanun çerçevesinde talep, çoğunlukla verinin silinmesi, yok edilmesi ya da anonim hâle getirilmesi biçiminde ileri sürülür; internette yayımlanmış içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar da devreye girebilir. Bu rehberde, başvuru zincirinin hangi halkasında süre kaybedildiği ele alınmaktadır.
Üç Farklı Talep, Üç Farklı Sonuç
Silme, verinin ilgili kişi için erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesini; yok etme, verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasını ifade eder. Başvuruda hangisinin istendiğinin açıkça yazılması, veri sorumlusunun eksik işlem yapmasını ve sürecin ikinci kez baştan başlamasını önler.
Zincirin Halkaları
- Veri sorumlusu kimdir sorusunun netleştirilmesi: içeriği yayımlayan mı, arşivleyen mi, arama sonuçlarında gösteren mi?
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması ve başvurunun tarihinin kanıtlanabilir biçimde saklanması
- Cevap süresinin takibi ve verilen cevabın talebi karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi
- Cevap yetersizse ya da hiç verilmemişse Kurula şikâyet yoluna geçilmesi
- Kurul kararına karşı idari yargı yolunun değerlendirilmesi
Süre Riski Nerede Yoğunlaşıyor?
Uygulamada en sık kaybedilen aşama, veri sorumlusundan gelen olumsuz cevabın ardından Kurula şikâyet için tanınan süredir. Bu süre, cevabın öğrenilmesine bağlı olarak işler ve doğrudan Kurula yapılan, öncesinde veri sorumlusuna başvurulmamış şikâyetler usul yönünden değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu nedenle zincirin ilk halkası atlanmamalı, e-posta ya da fiziki başvuru olsun tebliğ ve teslim kaydı mutlaka saklanmalıdır.
Talebi Güçlendiren Gerekçeler
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati ile karşılıklı tartılır. Bu nedenle başvuruda yalnızca rahatsızlık duyulduğunun belirtilmesi yeterli olmaz. Bilginin üzerinden geçen süre, kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığı, içeriğin güncelliğini yitirip yitirmediği ve halen doğurduğu somut zarar ayrı ayrı açıklanmalıdır. Talep, tüm siteye değil ihlale konu adreslere yönlendirildiğinde kabul edilebilirliği artar.
Genel Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve her başvuru kendi olgusal zemininde değerlendirilir. Talebinizin kapsamı ve muhatabı konusunda tereddüt yaşıyorsanız, süreler işlemeye başlamadan önce hukuki görüş almanız yararlı olacaktır.