Geçmişte yayımlanmış bir içeriğin bugün hala arama sonuçlarında çıkması, çoğu kişi için somut bir mağduriyet doğurur. Unutulma hakkı bu noktada devreye girer; ancak talebin sonuç verebilmesi, doğru muhataba doğru sırayla ve süresi içinde başvurulmasına bağlıdır.
Talebin Muhatabı Kim
6698 sayılı Kanun kapsamında ilgili kişi, verisini işleyen veri sorumlusuna başvurabilir. Burada iki ayrı muhatap gündeme gelir: içeriği yayımlayan site ve içeriği arama sonuçlarında gösteren arama motoru. Talebin kapsamı da buna göre değişir. İçeriğin tamamen kaldırılması ile yalnızca ad soyad araması sonucunda listelenmemesi birbirinden farklı sonuçlardır ve ikincisi çoğu dosyada daha ölçülü, bu nedenle kabul edilme ihtimali daha yüksek bir taleptir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme
- Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesidir.
- Yok etme, verinin hiç kimse tarafından geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasıdır.
- Anonim hale getirme, verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma getirilmesidir.
Başvuruda hangisinin talep edildiğinin açıkça yazılması gerekir. Genel ifadelerle yapılan talepler, veri sorumlusunun kendi yorumuna göre en dar biçimde karşılanabilir.
Başvuru, Kurul ve Yargı Zincirindeki Süre Kapıları
Zincir tek yönlüdür: önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır, cevap verilmez veya cevap yetersiz görülürse Kurula şikayet yoluna gidilir. Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan yapılan şikayetler bu nedenle sonuçsuz kalabilir. Her aşamanın kendi süresi vardır ve bu süreler cevabın tebliğinden ya da cevap verilmesi gereken sürenin dolmasından itibaren işler. Başvurunun gönderildiği tarih, iletim yöntemi ve alındı kaydı bu yüzden mutlaka saklanmalıdır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- İçeriğin tam adresi ve yayın tarihi belirlendi mi?
- Talep, silme mi yok etme mi listelenmeme mi olarak netleştirildi mi?
- Kimlik doğrulaması için gereken bilgiler başvuruya eklendi mi?
- Veri sorumlusunun cevap süresi ve şikayet süresi takvime işlendi mi?
- İçerik bir haber niteliği taşıyorsa güncelliğini yitirip yitirmediği değerlendirildi mi?
- Aynı içerik için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yolun da işletilmesi gerekiyor mu?
Menfaat Dengesi Nasıl Kurulur
Unutulma hakkı sınırsız değildir; ifade özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme menfaati ile karşılıklı olarak tartılır. Başvuruda içeriğin üzerinden geçen süre, kişinin kamusal rol taşıyıp taşımadığı, bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği ve içeriğin bugün doğurduğu somut zarar açıkça anlatılmalıdır. Bu unsurlar gösterilmeden yapılan talepler, kural olarak yayının korunması yönünde sonuçlanabilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. İçeriğin türü, yayın tarihi ve kişinin durumu değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, başvuru metnini hazırlamadan önce hukuki destek almanız önerilir.