Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ya da paylaşılması hâlinde ilgili kişinin önünde birden fazla yol vardır; ancak bu yolların sırası bellidir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, ön koşul tamamlanmadığı için işleme alınmayabilir. KVKK, 6698 ve 5651 çerçevesinde aşağıda başvuru zinciri ve ardından gelen uzlaşma ve dava kararı ele alınmıştır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi taleplerini öncelikle veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve kanunda öngörülen süreyi aşmadan sonuçlandırmalıdır. Başvurunun hangi tarihte ulaştığının belgelenmesi kritiktir; kayıtlı elektronik posta, noter ya da veri sorumlusunun ilan ettiği başvuru kanalının çıktısı saklanmalıdır. Cevap verilmemesi de bir sonuçtur ve şikâyet süresini başlatır.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- Ad soyad ve kimlik bilgileri ile tebligata esas adres
- Veri sorumlusunun unvanı ve başvurunun konusu
- Hangi kişisel verinin, hangi tarihte ve nasıl işlendiğine ilişkin bilgi
- Talebin türü: bilgi talebi, silme, yok etme, düzeltme ya da üçüncü kişilere bildirim
- İhlale ilişkin elde edilen ekran görüntüsü, mesaj veya bildirim örnekleri
- Talebin dayandırıldığı hukuki gerekçenin kısa açıklaması
Şikâyet Süresi ve Kurul İncelemesi
Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur ya da süresinde cevap verilmezse, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren işleyen ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren belirlenen süre içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçarsa şikâyet hakkı düşer. Şikâyet dilekçesinde veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve alınan cevap mutlaka eklenmelidir. Kurul incelemesi idari yaptırım ile sonuçlanabilir; ancak bu yaptırım ilgili kişinin uğradığı zararı tazmin etmez.
Tazminat, Erişim Engeli ve Ceza Boyutu
Zararın giderilmesi için genel hükümlere göre tazminat davası açılması mümkündür. İhlal internet ortamında yayımlanan bir içerikten kaynaklanıyorsa, içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi için ayrı bir yol izlenebilir. Verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması ayrıca ceza hukuku boyutu taşıyabileceğinden, suç duyurusu seçeneği de değerlendirilmelidir. Bu yollar birbirini engellemez, paralel yürütülebilir.
Veri koruma uyuşmazlıklarında sürecin kâğıt üzerinde izlenebilir olması, sonucun kendisi kadar önemlidir. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; ihlalin kapsamı ve zararın boyutu farklı bir yol haritası gerektirebileceğinden, başvuru öncesinde uzman görüşü almanız yararlı olacaktır.