Arama sonuçlarında çıkan eski bir içeriğin kaldırılmasını istemek ilk bakışta basit görünür. Veriler yurt dışındaki sunucularda tutuluyorsa veya yurt dışına aktarılmışsa tablo değişir: hem talebin muhatabı hem de dayanılacak hukuki gerekçe farklılaşır. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde, unutulma hakkı talebinin yurt dışı aktarım boyutuyla birlikte nasıl kurgulanacağını inceliyoruz.
Muhatabı Doğru Belirlemek
Unutulma hakkı taleplerinde üç ayrı muhatap olabilir: içeriği yayımlayan site, içeriği dizinleyen arama motoru ve veriyi işleyen platform. Arama motorundan sonuçların kaldırılması, kaynak içeriğin yayında kalmasına engel değildir. Bu nedenle talep tek muhataba yöneltilirse sonuç yarım kalır. Yurt dışında yerleşik veri sorumlularının Türkiye'deki temsilcisi bulunup bulunmadığı da başvurunun geçerliliği açısından baştan araştırılmalıdır.
Başvuru ve Şikâyet Takvimi
KVKK, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını arar. Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya hiç cevap verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet yolu açıktır. Bu takvim uygulamada en çok hak kaybı doğuran noktadır: cevapsız kalan başvurularda "beklemek" değil, sürenin dolmasını hesaplayarak şikâyet etmek gerekir.
Yurt Dışı Aktarımın Talebe Etkisi
- Verinin hangi ülkeye, hangi hukuki mekanizmayla aktarıldığı sorulmalıdır.
- Aktarımın dayanağı açık rıza ise, rızanın geri alınması talebin gerekçesini güçlendirir.
- Aktarım taahhütname, standart sözleşme veya bağlayıcı şirket kuralları gibi bir araca dayanıyorsa, silme talebinin bu araç kapsamındaki alt işleyicilere de iletilip iletilmediği takip edilmelidir.
- Yedekleme sistemlerinde ve arşiv kopyalarında silmenin fiilen gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca sorgulanmalıdır.
Talep Metnini Nasıl Kurmalı?
Genel bir "hakkımdaki içerikler kaldırılsın" ifadesi işlem görmez. Her bir bağlantı adresi tek tek listelenmeli, içeriğin neden güncelliğini yitirdiği, kamu yararı bulunmadığı ve kişinin kamusal bir rol üstlenmediği somut olarak açıklanmalıdır. Ceza yargılamasıyla ilgili içeriklerde kararın kesinleşme durumu ve sonucu belirtilmelidir; beraatle sonuçlanan bir dosyaya ilişkin haber, devam eden dosyaya göre farklı değerlendirilir.
Kurul Kararı Sonrası
Şikâyet sonucunda verilen karar talebi karşılamıyorsa idari yargı yolu gündeme gelir. Bu aşamada tebliğ tarihinin doğru tespiti belirleyicidir; dava açma süresi tebliğle işlemeye başlar.
Burada anlatılanlar yol gösterici niteliktedir. Verinin türü, aktarım yapılan ülke ve içeriğin kamuoyu ilgisi her dosyada sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce profesyonel destek almanız faydalı olacaktır.