Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğü yalnızca bir metin hazırlama işi değildir; verinin hangi amaçla, ne kadar süreyle tutulacağını belirlediği için ilerideki silme ve yok etme taleplerinin de zeminini kurar. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK çerçevesinde talebin nasıl kurulacağını ve başvuru zincirinde sürenin nerede kaybedildiğini ele alır.
Aydınlatma Metni Talebin Dayanağıdır
Saklama süresi belirtilmemiş ya da amaçla bağlantısı kurulmamış bir aydınlatma metni, veri sorumlusunun elinde savunma değil aleyhe delil haline gelir. Talep hazırlanırken önce ilgili kişiye sunulan aydınlatma metninin tarihli hali temin edilmeli; metindeki amaç, hukuki sebep ve süre ifadeleri ile fiilî durum karşılaştırılmalıdır.
Üç Kavram, Üç Farklı Sonuç
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi.
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez, geri getirilemez hale getirilmesi.
- Anonim hale getirme: verinin başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilememesi.
Talep dilekçesinde bu üçünden hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusunun kısmi ve yetersiz bir işlemi de talebin karşılandığı şeklinde yorumlanabilir.
Zorunlu Sıra: Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
Kanun, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Talebin reddi, verilen cevabın yetersiz olması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için cevabı öğrenme tarihinden itibaren işleyen bir süre ile her hâlde başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre birlikte gözetilmelidir; başvurunun tebliğ edilebilir biçimde yapılmaması bu takvimi baştan bozar.
Başvuruyu İspatlanabilir Kılmak
- Başvuru kimliği doğrulanabilir bir kanaldan yapılmalı, teslim kaydı saklanmalıdır.
- Hangi verinin, hangi sistemde, hangi tarihten beri tutulduğu somut olarak tarif edilmelidir.
- Verinin yedek ortamlarda ve üçüncü taraf işleyicilerde bulunup bulunmadığı ayrıca sorulmalıdır.
- Cevap yazısının geliş tarihi, sonraki adımın süresini başlattığı için ayrı kaydedilmelidir.
İnternet Yayını Boyutu Karışmasın
Bir içeriğin arama sonuçlarından çıkarılması ile veri tabanından silinmesi aynı sonuç değildir. Yayın internet ortamındaysa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarma yolu ile KVKK başvurusu birbirinin alternatifi değil, farklı sonuç doğuran iki ayrı yoldur; birine başvurmak diğerini gereksiz kılmaz.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri kategorisi, işleme şartı ve sektör düzenlemeleri sonucu değiştirebileceğinden, somut başvuru öncesinde hukuki görüş alınması önerilir.