Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin uyuşmazlıklarda ilgili kişinin en sık kaybettiği şey, iddiasının gücü değil başvuru sırasıdır. KVKK, doğrudan Kurula gitmek yerine önce veri sorumlusuna başvurulmasını arayan kademeli bir sistem kurar ve bu kademelerin her birinin kendi süresi vardır. 6698 ve 5651 sayılı düzenlemeler ekseninde bu takvimi netleştiriyoruz.
Aydınlatma Yükümlülüğü Neyi Kapsar?
Veri sorumlusu, kişisel verileri elde ederken ilgili kişiye kimliğini, verilerin hangi amaçla işleneceğini, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğini, toplama yöntemini, hukuki sebebini ve ilgili kişinin haklarını bildirmek zorundadır. Bu bildirimin, veri elde edilmeden önce veya en geç elde edilme anında yapılması gerekir. Sonradan gönderilen genel içerikli bir metin, yükümlülüğü karşılamış sayılmayabilir. Aydınlatma ile açık rıza da farklı kurumlardır: aydınlatma her hâlde zorunludur, açık rıza ise yalnızca belirli işleme şartlarında gündeme gelir ve ikisi tek bir metinde iç içe geçirilmemelidir.
Kademeli Başvuru: Önce Veri Sorumlusu
- İlgili kişi, taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletir.
- Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
- Talep reddedilirse, verilen cevap yetersiz bulunursa veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır.
Bu iki süreden ikincisi çoğu zaman gözden kaçar: veri sorumlusundan cevap beklerken altmış günlük üst sınır dolduğunda şikâyet hakkı kullanılamaz hâle gelir.
Başvuru Dilekçesini Kabul Edilebilir Kılmak
- Ad, soyad, kimlik bilgisi, tebligata esas adres ve talebin konusu açıkça yazılmalıdır.
- Talep somutlaştırılmalıdır: hangi verinin, hangi işlemede, hangi tarihte kullanıldığı belirtilmelidir.
- Hangi hakkın kullanıldığı (bilgi talebi, silme, yok etme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim, düzeltme) tek tek sayılmalıdır.
- Başvurunun gönderim kaydı, KEP çıktısı veya iadeli taahhütlü posta belgesi saklanmalıdır.
Kurula Şikâyetin Sınırları ve Diğer Yollar
Kurula yapılan şikâyet idari yaptırım süreci yürütür; kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesinden doğan maddi ve manevi zararın tazmini ise genel hükümlere göre ayrıca talep edilir. İnternette yayımlanan içerik nedeniyle kişilik hakları ihlal ediliyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarılması yolları gündeme gelebilir; bu yolun kendi usulü ve kısa süreleri vardır. Üç yolun (idari şikâyet, hukuk davası, erişim engeli) birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; veri işleme faaliyetinin niteliği ve veri sorumlusunun statüsü sonuçları değiştirebilir. Süreler kısa olduğu için, veri sorumlusuna başvurunuzu gönderdiğiniz tarihi takvime işlemenizi ve gerekiyorsa hukuki destek almanızı öneririz.