Kişisel veri uyuşmazlıklarında en çok kaybedilen hak, esasa ilişkin değil sıraya ilişkindir: doğru merci yanlış aşamada zorlandığında dosya usulden kapanır. Bu rehber, VERBİS yükümlülükleri çevresinde doğan ihtilaflarda başvuru sırasını ve Kurula şikâyette işleyen süreleri ele alır.
VERBİS Kaydı Bir İdari Yükümlülüktür
VERBİS, veri sorumlularının kayıt ve bildirim yükümlülüğünü karşıladığı sicildir. Kayıt eksikliği veya envanterin gerçek işleme faaliyetiyle uyumsuz olması, tek başına bireysel bir tazminat davasının konusu değildir; öncelikle idari denetim alanına girer. Bu ayrım kavranmadığında, kayıt eksikliğine dayanılarak açılan hukuk davası beklenen sonucu vermez.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
KVKK sistematiğinde ilgili kişi, doğrudan Kurula gidemez. Önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurulur. Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir. Bu aşama atlanarak yapılan şikâyet, esası incelenmeden usulden reddedilir ve arada geçen zaman şikâyet süresinden düşülmez.
Kurula Şikâyette Çift Süre
Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya hiç cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır. Burada iki süre aynı anda işler: cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün. İkinci süre, cevap hiç gelmese dahi akmaya devam ettiği için asıl hak düşürücü süre riski burada doğar. Cevapsız kalan başvurularda beklemek değil, süre dolmadan şikâyet etmek gerekir.
Kurul Kararından Sonra Hangi Mahkeme?
- Kurulun idari yaptırım ve talep kararlarına karşı idari yargıda iptal davası açılır; süre kararın tebliğiyle başlar.
- Uğranılan zararın tazmini ise idari başvurudan bağımsız olarak genel mahkemelerde istenir.
- Aynı olay 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi talebini de gerektirebilir; bu talep ayrı bir usule tabidir.
- Şirket içi disiplin veya sözleşmesel sorumluluk tartışması ise tamamen ayrı bir dosyada yürür.
Belgeyi Süreye Göre Kurmak
Başvuru tarihini ispatlayan tebligat veya kayıtlı elektronik posta çıktısı, cevabın ulaştığı tarih ve içeriği, envanter ve aydınlatma metinlerinin ilgili sürümleri dosyanın omurgasını oluşturur. Bu belgeler tarih sırasına göre numaralandığında, hangi sürenin ne zaman başladığı tartışmasız hâle gelir.
Yukarıdaki çerçeve geneldir. Veri sorumlusunun yapısı, işleme amaçları ve başvurunun içeriği sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızı somut belgelerle birlikte bir hukukçuya değerlendirtmeniz önerilir.