Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi talebi, 6698 sayılı KVKK kapsamındaki en somut ilgili kişi haklarından biridir. Buna rağmen uygulamada taleplerin önemli bir bölümü esasa girilmeden sonuçlanır; sebep genellikle içerik değil, başvurunun sırası ve muhatabıdır. Bu rehber, VERBİS kaydı bulunan bir veri sorumlusuna karşı süreci doğru kurmaya odaklanır.
Sıralamayı Bozmayın: Önce Veri Sorumlusu
KVKK sisteminde ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurması, ancak talebinin reddedilmesi, yetersiz yanıt verilmesi ya da süresinde yanıt verilmemesi hâlinde Kurula şikâyette bulunması esastır. Bu sıra atlanarak doğrudan yapılan şikâyet, esas incelenmeden usulden geri dönebilir. Böyle bir durumda kaybedilen tek şey zaman değildir; ihlalin sürdüğü her gün veri işlenmeye devam eder.
Muhatabı Doğru Tespit Etmek
Talebin kime yöneltileceği çoğu kez sanıldığı kadar açık değildir. Veriyi fiilen işleyen bir hizmet sağlayıcı ile hukuken sorumlu olan taraf farklı olabilir. VERBİS üzerindeki kayıt bilgileri, irtibat kişisi ve tebligata elverişli adres bu noktada başlangıç kaynağıdır. Grup şirketlerinde veya bayilik yapılarında muhatabın yanlış seçilmesi, sürelerin boşa işlemesine yol açar.
Başvuru Metninin Taşıması Gereken Unsurlar
- Kimliği doğrulayan bilgiler ve tebligata elverişli adres
- Talebin konusu: silme mi, yok etme mi, anonimleştirme mi, açıkça yazılmalıdır
- Verinin hangi kanaldan elde edildiğine dair bilgi veya tahmin
- Varsa daha önce verilen açık rızanın geri alındığına ilişkin beyan
- Yanıtın hangi kanaldan beklendiği
Yanıt Gelmezse Delil Nerede
Sürecin en kritik ispat unsuru, başvurunun yapıldığına ve ne zaman ulaştığına dair kayıttır. Bu nedenle noter, kayıtlı elektronik posta ya da veri sorumlusunun ilan ettiği başvuru kanalı tercih edilmeli; gönderi teyidi saklanmalıdır. Telefonla yapılan görüşmeler, sonraki aşamada başvurunun varlığını göstermeye elverişli olmayabilir.
Silme Talebinin Sınırları
Her veri her koşulda silinemez. Bir işleme faaliyeti kanunen öngörülen bir saklama yükümlülüğüne dayanıyorsa, saklama süresi dolmadan silme talebi karşılanmayabilir. İnternet ortamındaki yayınlar bakımından ise 5651 kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engelleme yolları KVKK sürecinden ayrı işler. İki yolu birbirine karıştırmak, her ikisinde de sonuç alınamamasına neden olur.
Kontrol Listesi
- Veri sorumlusuna başvuru yapıldı ve gönderi kaydı saklandı mı?
- Yanıt süresi takvime işlendi mi?
- Verilen yanıt talebin tamamını mı yoksa bir kısmını mı karşılıyor?
- Şikâyet aşamasına geçilecekse başvuru ve yanıt yazışması eksiksiz eklendi mi?
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Veri kategorisi ve işleme amacı sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metni hazırlanırken hukuki destek alınması faydalı olur.