Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlenmesi veya üçüncü kişilerin eline geçmesi hâlinde ilgili kişinin önünde birden çok yol vardır. Ancak 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kurula şikâyeti belirli bir sıraya bağlamıştır. Bu sıranın atlanması, yani usule aykırı işlem, şikâyetin incelenmeksizin reddine yol açar.
Zorunlu Ön Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, Kurula şikâyette bulunmadan önce veri sorumlusuna başvurmak zorundadır. Bu başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılır. Başvuruda kimlik bilgileri, tebligata esas adres, talebin konusu ve varsa bilgi ve belgeler yer almalıdır. Talebin somut biçimde ifade edilmesi önemlidir: verilerin silinmesi mi, aktarılan üçüncü kişilere bildirim yapılması mı, yoksa işleme faaliyetinin hukuki sebebinin açıklanması mı istenmektedir? Muğlak bir başvuru, veri sorumlusunun cevabını da muğlaklaştırır.
Şikâyetin Süresi
Veri sorumlusu, başvuruyu en kısa sürede ve kanunda öngörülen süre içinde sonuçlandırır. İlgili kişi, başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde; cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Cevap hiç verilmemişse, sürenin başlangıcı bakımından veri sorumlusuna tanınan yanıt süresinin bitimi esas alınır. Bu iki tarihin aynı takvimde tutulması, en sık yaşanan süre kaybını önler.
Kurul Kararına Karşı Hangi Mahkeme
Kurul, şikâyeti inceleyerek ihlalin giderilmesine karar verebilir ve idari para cezası uygulayabilir. Kurul kararları idari işlem niteliğindedir; bunlara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır ve idari yargıdaki genel dava açma süresi işler. Buna karşılık ihlalden doğan maddi ve manevi zararın tazmini talebi idari yargının değil, adli yargının konusudur ve genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür. İki yolun karıştırılması, davanın yargı yolu bakımından reddine yol açar.
Paralel Yollar ve Delil Dosyası
- Verinin bir internet ortamında yayımlanması söz konusuysa, 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi talebi ayrıca değerlendirilebilir.
- Fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması, Kurula şikâyet yolunu kapatmaz.
- Veri sorumlusunun ihlal bildirimini Kurula ve ilgili kişilere yapıp yapmadığı, sorumluluğun değerlendirilmesinde ayrı bir başlıktır.
- Başvuru ve cevaplara ilişkin tüm yazışmalar, gönderim ve teslim tarihini gösterecek biçimde saklanmalıdır.
Değerlendirme
Veri koruma uyuşmazlıklarında hakkın kendisi kadar, hangi kapının hangi sırayla çalındığı belirleyicidir. Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; başvuru ve şikâyet takviminizi somut olayın koşullarına göre bir hukukçuyla planlamanız yararlı olacaktır.