Kişisel verilerinin hukuka aykırı işlendiğini düşünen kişilerin en sık yaptığı hata, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunmaktır. KVKK olarak anılan 6698 sayılı Kanun, şikâyet yolunu ikinci aşama olarak kurar: ilgili kişi önce veri sorumlusuna başvurmak zorundadır. Bu sıra atlandığında şikâyet, esası incelenmeden başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle işleme alınmaz.
Şikâyetten Önceki Zorunlu Adım
İlgili kişi, verisini işleyen veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği elektronik yöntemlerle başvurur. Başvuru muhatabının doğru belirlenmesi kritik önemdedir; veriyi fiilen işleyen alt yüklenici değil, işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen veri sorumlusu muhataptır. Kurumun kayıtlı elektronik posta adresi ya da veri sorumluları siciline bildirilen iletişim bilgileri üzerinden yapılan başvuru, tarihin ispatı bakımından da avantaj sağlar.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İlgili kişinin kimlik ve iletişim bilgileri ile ıslak ya da elektronik imza.
- Talebin konusu: bilgi talebi, düzeltme, silme, aktarımın bildirilmesi veya işlemenin durdurulması.
- Hukuka aykırılığın somut olarak anlatımı ve varsa ihlal tarihi.
- Talebe dayanak bilgi ve belgeler.
Süre Zinciri: Cevap, Şikâyet, Dava
Veri sorumlusu, kendisine ulaşan talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur ya da hiç cevap verilmezse, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki süre birlikte işler; başvuruya hiç cevap verilmeyen hâllerde de dış sınır olan altmış günlük süre esas alınır. Şikâyet dilekçesine, veri sorumlusuna yapılan başvurunun ve varsa cevabın eklenmesi gerekir.
Kurul Kararı Sonrası Yargı Yolu
Kurulun şikâyet üzerine verdiği karar bir idari işlemdir; bu karara karşı idari yargıda iptal davası açılır. Buna karşılık ihlal nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini adli yargının görev alanındadır ve Kurula şikâyet bu davanın açılmasına engel değildir. Aynı olay ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabilir; verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ya da yayılması iddiası varsa savcılığa şikâyet ayrıca yapılır. İnternet ortamındaki bir içeriğin kaldırılması isteniyorsa 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki başvuru yolu bunlardan bağımsızdır.
Veri Sorumlusu Tarafında Hazırlık
İhlalle karşılaşan veri sorumlusu bakımından ise takvim daha da sıkışıktır. İhlalin tespiti hâlinde Kurula ve ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü kısa bir süreye bağlanmıştır; bu nedenle olay müdahale planı, kayıt tutma düzeni ve bildirim şablonları önceden hazır olmalıdır. Bildirim gecikmesi, ihlalin kendisinden bağımsız bir yaptırım sebebi olarak değerlendirilebilir.
Veri uyuşmazlıklarında sıra ve süre, iddianın gücünden önce gelir. Kendi başvurunuzda muhatabı ve takvimi doğru kurmak için hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.