Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlendiği ya da üçüncü kişilerin eline geçtiği durumlarda ilgili kişinin en pratik talebi, verinin silinmesi veya yok edilmesidir. Ancak KVKK ve 6698 sayılı Kanun uygulamasında bu talebin sonuç doğurması, doğru muhataba, doğru biçimde ve belgelenebilir şekilde iletilmesine bağlıdır. Uygulamada en sık karşılaşılan kayıp, talebin telefonla veya çağrı merkezi üzerinden yapılması ve sonradan hiçbir kaydının gösterilememesidir.
Talebin Muhatabı Kimdir
Başvuru, veriyi işleyen teknik hizmet sağlayıcısına değil, işleme amacını ve vasıtalarını belirleyen veri sorumlusuna yöneltilir. Bir platform üzerinden gerçekleşen ihlalde veri sorumlusunun kim olduğu her zaman görünür olmaz; aydınlatma metni, gizlilik politikası ve veri sorumluları sicilindeki kayıt bu tespitte kullanılır. Yanlış muhataba yapılan başvuru, süreyi de boşa harcatır.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
Bu üç kavram aynı sonucu doğurmaz. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesini; yok etme, verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma gelmesini ifade eder. Başvuru dilekçesinde hangisinin talep edildiğinin açıkça yazılması, verilecek cevabın yeterli olup olmadığının değerlendirilmesini de kolaylaştırır.
İhlali Belgeleyen Kayıtlar
- Verinin nerede, hangi tarihte ve hangi biçimde görüldüğüne dair tarihli kayıt
- Veri sorumlusundan alınmış aydınlatma metni ve varsa açık rıza metninin örneği
- Rızanın geri alındığına ilişkin bildirimin gönderim kaydı
- Başvurunun iletildiğini gösteren posta, noter ya da elektronik bildirim kaydı
- Veri sorumlusunun verdiği cevabın tam metni ve tarihi
Cevap Gelmediğinde veya Yetersiz Olduğunda
Veri sorumlusu başvuruyu reddeder, yetersiz cevap verir ya da kanunda öngörülen süre içinde hiç cevap vermezse, Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet dilekçesinin gücü, veri sorumlusuna yapılan ilk başvurunun ve verilen cevabın belgelenmiş olmasından gelir. Bu zincirdeki bir halka eksikse, şikâyet esasa girilmeden usulden değerlendirilebilir.
İçeriğin Yayıldığı Hâllerde Paralel Yol
Veri internet ortamında yayılmışsa, silme talebiyle birlikte 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu da gündeme gelir. Bu iki hat farklı mercilere gider ve farklı sürelerle işler; birinin sonucu diğerini beklemez. Ayrıca ihlal nedeniyle uğranılan zararın tazmini için genel hükümlere göre ayrı bir talep ileri sürülebilir, bu talepte zararın somutlaştırılması gerekir.
Kişisel veri uyuşmazlıklarında süreler ve muhatap tespiti teknik ayrıntılar içerir. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar; ihlalin türüne ve verinin yayılma biçimine göre farklı bir yol izlenmesi gerekebileceğinden somut olayda hukuki değerlendirme alınması uygun olur.