Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlendiği ya da bir ihlal sonucu yayıldığı durumlarda ilgili kişinin elindeki en somut araç, verilerin silinmesi veya yok edilmesi talebidir. Bu talep ise ancak doğru sırayla ve doğru mercie iletildiğinde sonuç doğurur. Bu rehber, KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun ekseninde bu sırayı ele alır.
Önce veri sorumlusuna başvuru şarttır
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna iletmek zorundadır. Doğrudan Kurula yapılan başvurular, bu ön basamak tüketilmediği için usulden reddedilir. Başvurunun kime yapılacağı da her zaman göründüğü kadar açık değildir: aynı hizmette veri sorumlusu ile veri işleyen farklı tüzel kişiler olabilir. Veri sorumlusunun kimliği, aydınlatma metni veya gizlilik politikası üzerinden doğrulanmalı; grup şirketlerinde doğru tüzel kişi hedeflenmelidir.
Başvuru dilekçesinde bulunması gerekenler
- Kimlik ve iletişim bilgileriniz ile kimliğinizi doğrulayacak asgari bilgiler
- Talebin konusu: silme mi, yok etme mi, anonim hâle getirme mi istendiği
- Hangi verinin, hangi platform ya da sistemde bulunduğunun somut tarifi
- İşlemenin hukuka aykırı görülme sebebi; rızanın geri alınması söz konusuysa bunun tarihi
- Talebin üçüncü kişilere aktarılmış verileri de kapsayıp kapsamadığı
- Yanıtın hangi kanaldan istendiği
Yanıt gelmezse veya yetersizse
- Veri sorumlusunun yanıt için sahip olduğu süre, başvurunun ulaştığı tarihten itibaren takip edilir.
- Yanıt olumsuzsa ya da hiç gelmezse, Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet dilekçesine ilk başvurunun kendisi ve gönderim kaydı eklenir.
- Verinin silinmediğini gösteren güncel ekran kayıtları tarihli biçimde sunulur.
- Zarar doğmuşsa, tazminat talebinin genel hükümlere göre ayrıca ileri sürüleceği unutulmaz.
Silme talebi ile erişim engelleme farkı
Bir içeriğin arama sonuçlarında görünmemesi ile verinin kaynak sistemden silinmesi aynı şey değildir. İnternet ortamındaki bir yayının çıkarılması ya da erişimin engellenmesi 5651 sayılı Kanun kapsamında kendi usulüne göre istenir; kişisel verinin veri sorumlusunun sistemlerinden silinmesi ise KVKK kapsamındadır. Çoğu olayda ikisi birlikte gereklidir. Bu iki yolun tek dilekçede karıştırılması, her iki başvurunun da eksik kalmasına sebep olur.
Usule aykırı işlem riski nerede yoğunlaşır
En sık rastlanan hatalar; başvurunun kimliği doğrulanamayacak bir kanaldan yapılması, hangi verinin silinmesinin istendiğinin tarif edilmemesi ve veri sorumlusunun yanıt süresinin hiç takip edilmemesidir. Ayrıca veri sorumlusunun saklama yükümlülüğü bulunan hâllerde silme talebi bütünüyle karşılanamayabilir; böyle durumlarda talebin, saklama yükümlülüğü dışında kalan alanlar ve aktarılan üçüncü kişiler yönünden ayrıştırılarak yazılması daha isabetli sonuç verir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Veri ihlallerinde her aşamanın kendi süresi bulunduğundan, başvurunuzu göndermeden önce içeriğini bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.