Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerin önemli bölümü, verinin hiç işlenmemesi gerektiği iddiasından değil, işlemenin usulüne uygun yürütülmemesinden doğar. Aydınlatma yükümlülüğünün eksik yerine getirilmesi, silme ve yok etme taleplerinin karşılanmaması ile birleştiğinde iki ayrı ihlal tartışması ortaya çıkar. KVKK ve 5651 sayılı Kanun bu rehberin çerçevesini oluşturuyor.
Aydınlatma ile Açık Rızayı Ayırmak
Aydınlatma, veri sorumlusunun kimliği, işleme amaçları, aktarım yapılıp yapılmadığı ve ilgili kişinin hakları konusunda bilgi verilmesidir; tek başına bir hukuka uygunluk sebebi değildir. Açık rıza ise belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir irade beyanıdır. Aydınlatma metninin altına konan tek bir onay kutusuyla her ikisinin birden sağlandığı varsayımı, uygulamada en sık rastlanan hatadır.
Veri Sorumlusuna Başvuru Zorunlu İlk Basamaktır
İlgili kişi doğrudan Kurul'a şikâyette bulunamaz; önce veri sorumlusuna başvurması gerekir. KVKK, veri sorumlusuna en geç otuz gün içinde cevap verme yükümlülüğü getirir. Başvurunun hangi kanaldan yapıldığı ve tarihinin ispatlanabilir olması, sonraki aşamanın temelini oluşturur. Talebin içeriği; verinin silinmesi mi, yok edilmesi mi yoksa anonim hâle getirilmesi mi istendiği yönünden açık yazılmalıdır.
Kurul'a Şikâyet Aşamasında Usul
- Veri sorumlusunun cevabı ya da cevapsız geçen sürenin bitimi tarih olarak kaydedilir.
- Cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz günlük ve başvuru tarihinden itibaren işleyen üst süre birlikte takip edilir.
- Şikâyet dilekçesine başvuru yazısı, varsa cevap ve teslim kaydı eklenir.
- İhlalin hangi ilkeye aykırılık oluşturduğu somutlaştırılır; genel ifadelerden kaçınılır.
- Zarar doğmuşsa, tazminat talebinin ayrı bir yargı yolunu gerektirdiği göz önünde bulundurulur.
İnternet Ortamındaki İçerikle Kesişme
- Arama sonuçlarından çıkarma talebi ile kaynak sitedeki içeriğin kaldırılması farklı başvurulardır.
- 5651 kapsamındaki erişim engelleme yolu, KVKK başvurusundan bağımsız olarak işletilebilir.
- İçeriğin yayımlandığı tarih ve kapsam, güncellik değerlendirmesi bakımından belgelenir.
- Yedek kopyalar ve arşiv kayıtları, silme talebinde ayrıca belirtilmelidir.
Değerlendirme
Kişisel veri süreçlerinde belirleyici olan, talebin ne kadar kapsamlı yazıldığı değil hangi sırayla ve hangi merciye yöneltildiğidir. Bu metin genel bilgilendirme sunar; somut olayınızda işlemenin dayanağı farklı bir strateji gerektirebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki görüş almanız uygun olur.