Kişisel verilerin işlenmesine verilen açık rıza geri alınabilir; ancak rızanın geri alınması her zaman verilerin silinmesi sonucunu doğurmaz. KVKK, 6698 ve 5651 ekseninde ilgili kişinin izlemesi gereken yol, önce veri sorumlusuna başvuru, sonra Kurula şikâyet biçiminde kademelidir. Bu rehber, silme ve yok etme talebinin doğru sırayla nasıl kurulacağını ele alır.
Rıza Geri Alındığında Ne Değişir
Açık rıza, işlemenin hukuki sebeplerinden yalnızca biridir. Veri sorumlusu aynı veriyi sözleşmenin kurulması, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi ya da meşru menfaat gibi başka bir sebebe dayanarak işliyorsa, rızanın geri alınması tek başına silme sonucunu doğurmaz. Bu nedenle başvuru dilekçesinde önce hangi işleme faaliyetinin hangi sebebe dayandığının açıklanması istenmeli, ardından bu sebebin ortadan kalktığı ileri sürülmelidir.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Kurgusu
Başvuru yazılı olarak veya veri sorumlusunun bildirdiği yöntemlerle yapılır ve kimlik doğrulayıcı bilgileri içermelidir. Etkili bir başvuru şu unsurları ayrı ayrı taşır:
- Hangi verinin, hangi kanaldan elde edildiğine ilişkin somut bilgi
- Talebin türü: bilgi talebi mi, silme mi, yok etme mi, anonim hâle getirme mi
- Aktarım yapılan üçüncü kişilere de bildirim yapılması istemi
- Başvurunun gönderildiği tarihin kanıtı
Şikâyet Aşaması ve Sık Görülen Usul Hatası
Veri sorumlusu talebi reddeder, yetersiz yanıt verir veya kanunda öngörülen süre içinde yanıt vermezse Kurula şikâyet yolu açılır. Buradaki en yaygın hata, veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan şikâyette bulunmaktır; başvuru yolu tüketilmediği için şikâyet incelenmeksizin sonuçsuz kalır. İkinci hata, başvuru ve yanıt tarihlerinin kayıt altına alınmamasıdır. Kurul kararına karşı ise idari yargı yolu gündeme gelir.
İnternet Yayınları Bakımından Ek Yol
Veri arama motorlarında veya yayın niteliğindeki içeriklerde yer alıyorsa, 5651 kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi mekanizması ayrı bir seçenek olarak değerlendirilir. Bu yol, veri sorumlusuna yapılan başvurunun yerine geçmez; iki yol paralel yürütülebilir ve farklı sonuçlar doğurur.
Silme taleplerinde en çok zaman kaybettiren nokta, talebin muhatabının yanlış seçilmesidir: veriyi fiilen işleyen ile hizmet sağlayan çoğu zaman aynı kişi değildir. Yapınızın ve verinin niteliğinin başvuru yolunu değiştirebileceğini dikkate alarak, talep öncesinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.