Kişisel verilerin izinsiz ele geçirilmesi veya yayılması halinde ilgili kişinin en somut talebi, verilerin silinmesi ve yok edilmesidir. Bu talebin sonuç doğurması, doğru merciye doğru sırayla başvurulmasına bağlıdır. Bu rehber, veri ihlali sonrasında silme ve yok etme sürecinin nasıl yürütüleceğini anlatır.
İhlal Anında Kayıt Altına Alınacaklar
Delil, ihlalin ilk saatlerinde en sağlam haldedir. Alınması gereken kayıtlar şunlardır: ihlal bildiriminin ekran görüntüsü ve tarihi, verinin görüldüğü adres, sayfa veya uygulama, verilere kimlerin eriştiğine dair yazışmalar, ihlalden haberdar olunan tarihi gösteren mesaj veya e-posta. Ekran görüntüsü alınırken tarih, saat ve adres bilgisinin görünür olmasına dikkat edilmelidir.
Veri Sorumlusuna Başvuru Metnini Kurmak
6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Başvuruda hangi verinin, hangi işlemeye konu olduğu ve hangi talebin ileri sürüldüğü ayrı ayrı belirtilmelidir:
- Verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi
- Verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim yapılması
- İşlemenin dayanağı olan hukuki sebebin açıklanması
Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir. Başvurunun tarihi ve gönderim biçimi ispat bakımından belirleyicidir; bu nedenle iletim yolunun kaydı saklanmalıdır.
Kurula Şikâyette Süre Zinciri
Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz kalır veya süresinde yanıt verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılır. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçırıldığında hak arama yolu kapanabilir. Kurul kararlarına karşı ise idari yargı yolu gündeme gelir.
İçeriğin İnternetten Kaldırılması
Veri bir internet sitesinde yayımlanmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu yol, KVKK kapsamındaki silme talebinden bağımsız işler ve genellikle daha hızlı sonuç verir. İki yolun paralel yürütülmesi, verinin hem kaynakta hem yayında ortadan kaldırılmasını sağlar.
Tazminat Talebi ve Sulh İhtimali
Silme talebi karşılansa dahi doğan zarar bakımından ayrıca talepte bulunulabilir. Veri sorumlusunun sunduğu uzlaşma önerileri değerlendirilirken, verilerin gerçekten yok edildiğinin belgelenip belgelenmediği ve üçüncü kişilere yapılan bildirimin kapsamı sorgulanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; ihlalin kapsamı ve verinin türü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süreç başlatılmadan önce hukuki görüş alınması yerinde olur.