Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde yayılması ya da izinsiz işlenmesi hâlinde ilgili kişinin elindeki en somut araçlardan biri, verilerin silinmesini veya yok edilmesini istemektir. Ancak bu talep, doğru muhataba ve doğru sırayla iletilmediğinde sonuçsuz kalır; üstelik başvuru zinciri gecikirse şikâyet yolu da tıkanır. Aşağıda 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde, silme ve yok etme talebinin zamanlamasına odaklanan bir kontrol listesi yer alıyor.
Muhatabı Doğru Belirlemek
Talep, veriyi fiilen elinde tutan veri sorumlusuna yöneltilir. Bir içerik başka sitelerde de yayıldıysa, her yayıncı ayrı bir muhataptır. Arama motoru sonuçlarındaki bağlantıların kaldırılması ise kaynak içeriğin silinmesinden ayrı bir taleptir ve biri diğerinin yerine geçmez.
- Veri sorumlusunun kimliği ve tebligata elverişli adresi
- Verinin hangi ortamda, hangi tarihten beri bulunduğu
- Talebin silme mi, yok etme mi, anonim hâle getirme mi olduğu
- Aynı veriyi işleyen alt yükleniciler ve aktarım yapılan taraflar
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme Ayrımı
Üç kavram sıklıkla birbirinin yerine kullanılır, oysa sonuçları farklıdır. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasını ifade eder. Talep metninde hangisinin istendiği yazılmazsa, veri sorumlusunun tercih ettiği en hafif işlem uygulanır ve süreç yeniden başlar.
Başvuru Zincirinde Zamanlama
- Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; başvurunun ulaştığı tarih ispatlanabilir olmalıdır.
- Cevap verilmemesi veya cevabın yetersiz kalması hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet için kanunda öngörülen süre, veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesine bağlandığından, cevabın tarihi mutlaka kayda geçirilir.
- Aynı olayda maddi ve manevi tazminat talebi düşünülüyorsa, bu yolun ayrı bir zamanaşımına tabi olduğu unutulmaz.
İçeriğin Yayılmaya Devam Ettiği Hâller
Veri ihlali sonrası içerik forumlarda ve yedek sitelerde çoğalabilir. Bu durumda 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu, KVKK başvurusuyla paralel yürütülebilir. İki yolun süreleri birbirinden bağımsız işlediği için, birinin sonucunu beklemek diğerinde gecikmeye yol açar.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatmaktadır. İhlalin kapsamı, verinin niteliği ve veri sorumlusunun tutumu her dosyada farklı bir strateji gerektirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almak faydalı olacaktır.