Boşanma kararı elde etmek sürecin yarısıdır; kararın uygulanabilir olması ayrı bir aşamadır. Aynı ilamın içindeki kalemler farklı zamanlarda icra edilebilir hâle gelir ve bu farkı gözden kaçırmak, takibin iptaliyle sonuçlanır.
Görev ve Yer Yetkisi
Boşanma ve ferilerine ilişkin davalar 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinin görev alanındadır; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Yer yetkisi bakımından TMK, eşlerden birinin yerleşim yeri ile davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesini yetkili kılar. Bu yetki kesin nitelikte olmadığından, süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı dinlenmez; buna karşılık karşı taraf itiraz ederse dosya yetkisizlikle gönderilir ve aylar kaybedilir.
Hangi Kalem Ne Zaman İcra Edilir
- Nafaka hükümleri, kararın kesinleşmesi beklenmeden takibe konulabilir.
- Maddi ve manevi tazminat ile yargılama gideri ve vekâlet ücreti, kişi hâllerine bağlı olduğundan kural olarak kesinleşmeden icra edilemez.
- Velayet ve kişisel ilişki kurulmasına dair hükümler, kesinleşme ve infaz usulü bakımından kendi rejimine tabidir.
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler çoğu zaman boşanmanın kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava olarak yürür.
Çocukla Kişisel İlişkinin İnfazı
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, artık icra dairesi eliyle değil, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla yürütülmektedir. Yanlış birime yapılan talep zaman kaybettirir; ayrıca çocuğun üstün yararı gözetilerek yürütülen bu süreçte teslim tutanaklarının düzenli tutulması, sonraki velayet değişikliği taleplerinde belirleyici olur.
Takip Öncesi Kontrol Listesi
- İlamın kesinleşme şerhini taşıyıp taşımadığı
- Takibe konulan kalemin kesinleşme şartına bağlı olup olmadığı
- Nafakanın başlangıç tarihi ile birikmiş alacağın doğru hesaplanması
- Tebligatın usulüne uygun yapıldığını gösteren belge
İtiraz İhtimaline Hazırlık
Borçlu tarafın en sık dayandığı gerekçe, kesinleşmemiş kalemin takibe konulmuş olmasıdır. HMK'daki usul kuralları çerçevesinde bu itiraz kabul edilirse takip masrafları da alacaklıya yüklenebilir. Bu nedenle ilamın hangi kaleminin hangi tarihte takibe elverişli hâle geldiği, tek bir tabloda gösterilmelidir.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir; ilamın içeriği ve tarafların durumu sonucu değiştirebilir. Takip başlatmadan önce ilamınızın hukuken incelenmesinde yarar vardır.