Boşanma davasında verilen karar, tarafların beklediği sonucu her zaman kendiliğinden doğurmaz. TMK kapsamındaki kişisel ve mali sonuçların hayata geçirilmesi, kararın hangi bölümünün ne zaman icra edilebilir hale geldiğine bağlıdır. HMK usul kuralları ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı düzenleme çerçevesinde yürüyen bu süreçte, kesinleşme ile icra edilebilirlik arasındaki farkı gözden kaçırmak, alacaklı tarafı uzun süre elleri boş bırakabilir.
Hükmün Tüm Bölümleri Aynı Anda Uygulanabilir Değildir
Boşanma hükmü tek bir cümle gibi görünse de içinde farklı hukuki nitelikte kalemler barındırır. Evlilik birliğinin sona ermesi ve buna bağlı kişisel hal değişikliği kesinleşmeden nüfusa işlenmez. Buna karşılık nafaka gibi kalemler bakımından uygulama farklıdır ve tedbir nafakası dava sırasında da hüküm doğurur. Tazminat kalemleri ise genellikle boşanma kararının kesinleşmesine bağlı olarak sonuç doğurur. Bu ayrımı yapmadan icra takibi başlatmak, itirazla karşılaşıp masraf ve zaman kaybına yol açar.
Kesinleşme Sürecinde İzlenmesi Gereken Noktalar
- Gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihi: kanun yolu süresi buradan işler
- İstinaf veya temyiz başvurusu yapılıp yapılmadığı ve hangi kalemlere yönelik olduğu
- Kesinleşme şerhinin karar üzerine işlenip işlenmediği
- Nüfus müdürlüğüne bildirim ve tescilin tamamlanıp tamamlanmadığı
- Velayet ve kişisel ilişki kurulmasına dair hükmün infazında kullanılacak usul
İcra Takibine Geçerken Yapılan Tipik Hatalar
Takip talebinde hükmün hangi kaleminin dayanak alındığı açıkça yazılmazsa, borçlu tarafın itirazı işi baştan tıkar. Nafaka alacaklarında birikmiş dönem ile işleyecek dönemin ayrı ayrı gösterilmesi, faiz başlangıç tarihinin doğru belirlenmesi ve ödemelerin mahsubunun belgelenmesi gerekir. Ayrıca kararda hükmedilen kalemin infazı için kesinleşme aranıyorsa, kesinleşme şerhi olmadan başlatılan takip sakat kalır.
Karşı Tarafın Mal Kaçırma İhtimaline Karşı Zamanlama
- Dava sürerken tedbir talepleri, malvarlığının elden çıkarılma riski somutlaştıkça gündeme getirilir.
- Tapu, banka ve şirket kayıtlarına ilişkin araştırma talepleri gecikmeden yapılır.
- Karar kesinleşir kesinleşmez takip dosyası hazır tutulur, evrak sonradan toplanmaz.
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler için ayrı süre ve usul takvimi kurulur.
- Yurt dışı unsuru varsa tanıma ve tenfiz ihtiyacı baştan öngörülür.
Aile hukuku dosyalarında en küçük tarih farkı bile sonucu değiştirebilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgi amacıyla verilmiştir; kendi kararınızın hangi kaleminin ne zaman uygulanabilir olduğunu bir avukatla birlikte tespit etmeniz önerilir.