Anlaşmalı boşanma hızlı görünse de, sürecin sonucunu belirleyen asıl belge protokoldür. TMK ve HMK hükümleri çerçevesinde 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri, protokolü olduğu gibi onaylamak zorunda değildir. Eksik veya çelişkili bir metin, hem duruşmanın ertelenmesine hem de tarafların anlaşmasının bozulmasına yol açabilir.
Hâkim Denetiminden Geçecek Bir Metin Yazmak
Protokol, tarafların özgür iradesini yansıtmalı ve çocukların menfaatine aykırı hükümler içermemelidir. Bu nedenle hâkim, özellikle velayet ve çocukla kişisel ilişki düzenlemesi bakımından metni değiştirilmesini isteyebilir. Metnin duruşmadan önce bu gözle okunması, sürecin tek celsede tamamlanma ihtimalini artırır.
Sık görülen yazım hataları
- Nafaka türlerinin birbirinden ayrılmaması
- Kişisel ilişki günlerinin belirsiz ifadelerle yazılması
- Ödeme takviminin ve ödeme kanalının gösterilmemesi
- Taşınmaz devirlerinin masraf ve zaman boyutunun atlanması
Ölçülebilir Maddeler Yazmak
Bir protokol maddesi, taraflar arasında yeni bir tartışma doğurmadan icra edilebiliyorsa iyi yazılmıştır. Uygun zamanlarda görüşme ifadesi yerine gün, saat ve teslim yeri belirtilmesi; nafakanın her yıl nasıl güncelleneceğinin bir ölçüte bağlanması bu nedenle önemlidir. Ölçülebilir olmayan maddeler, boşanmadan sonra ayrı bir dava konusu haline gelir.
Mal Rejimi Tasfiyesi Protokolde Kapatılmalı mı?
Taraflar mal rejiminden doğan alacaklarından karşılıklı feragat edebilir ya da tasfiyeyi ayrı bir davaya bırakabilir. Bu tercih sonradan geri alınamayacağı için, feragat maddesi yazılmadan önce edinilmiş malların kapsamı gerçekten bilinmelidir. Değeri bilinmeyen bir varlıktan feragat, boşanmanın kesinleşmesinden sonra telafi edilemez.
Karar Sonrası Süreler
- Gerekçeli kararın tebliğ tarihi kaydedilir.
- Karara karşı kanun yoluna başvurmak istenmiyorsa feragat yoluyla kesinleşme hızlandırılabilir.
- Kesinleşme şerhi alınıp nüfus müdürlüğüne bildirim süreci takip edilir.
- Taşınmaz devri öngörülmüşse tapu işlemleri için verilen süre takvime işlenir.
Kanun yoluna başvuru süresi hak düşürücüdür; anlaşmalı boşanmada bile taraflardan biri protokole aykırı bir hüküm kurulduğunu düşünüyorsa bu süre içinde harekete geçmelidir. Kararın kesinleşmesinden sonra yapılacak itirazlar sonuç doğurmaz.
Protokol Sonrası Değişiklik Talepleri
Nafaka miktarı ve kişisel ilişki düzeni, koşullar önemli ölçüde değiştiğinde yeni bir davayla uyarlanabilir. Ancak bu, protokoldeki her maddenin sonradan gözden geçirilebileceği anlamına gelmez; özellikle malvarlığına ilişkin kesin düzenlemeler bakımından değişiklik imkânı çok sınırlıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; ortak çocuk bulunup bulunmaması ve malvarlığının yapısı protokolün kurgusunu tamamen değiştirebileceğinden, metni imzalamadan önce bir hukukçuya inceletmeniz önemlidir.