Nafakaya hükmedilmiş olması, alacağın kendiliğinden tahsil edileceği anlamına gelmez. Uygulamada asıl sorun kararın alınmasından sonra başlar: hangi nafaka türünün, hangi tarihten itibaren, hangi belgeye dayanarak icra edilebileceği netleştirilmeden başlatılan takipler itirazla karşılaşır.
Nafaka Türü Sonucu Değiştirir
Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası bakımından hem başlangıç tarihi hem de sona erme koşulları farklıdır. Tedbir nafakası dava süresince geçerli olacak biçimde hükmedilirken, iştirak nafakası çocuğun ergin olmasıyla ilgili bir sınıra tabidir. Takip talebinde dönem hesabı bu ayrıma göre yapılmalıdır.
- Kararın hangi tarihte verildiği ve hangi tarihten itibaren nafakaya hükmedildiği
- Kararın kesinleşmesinin aranıp aranmadığı
- Artış oranı öngörülmüşse bunun hesaplamaya nasıl yansıtılacağı
- Daha önce yapılmış ödemelerin mahsubu
Takip Talebinin Kurgusu
Birikmiş nafaka ile işleyecek nafaka aynı takip talebinde ayrı kalemler olarak gösterilmelidir. Dönemlerin belirsiz bırakılması, borçlunun itirazına açık bir zemin hazırlar. Aile Mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun kapsamındaki yargılama sonucu verilen kararlarda, hüküm fıkrasının birebir aktarılması hesap tartışmasını azaltır.
Borçlu Tarafın İtiraz Alanı
Borçlu; miktara, döneme, ödeme yaptığı kısma ya da nafakanın sona erdiği iddiasına dayanarak itiraz edebilir. Ödeme iddiası ileri sürülecekse, ödemelerin nafaka karşılığı yapıldığını gösteren açıklamalı banka kayıtları belirleyici olur. Açıklamasız yapılan elden ödemelerin ispatı çoğu zaman güçtür.
Süre Yönetimi
İcra takibine itiraz için tanınan süre kısadır ve kaçırıldığında takip kesinleşir. Alacaklı tarafında ise nafaka alacaklarının tabi olduğu zamanaşımı süresi gözden kaçırılmamalıdır; uzun süre işletilmeyen birikmiş alacaklarda bu savunma gündeme gelebilir.
- Kararın kesinleşme durumunu ve şerhini kontrol edin.
- Dönemleri ay ay ayrıştıran bir hesap tablosu hazırlayın.
- Takip talebine karar örneğini ve hesap tablosunu ekleyin.
- İtiraz gelirse itirazın kaldırılması ya da iptali yollarından hangisinin uygun olduğunu değerlendirin.
Nafakanın Değiştirilmesi Ayrı Bir Yoldur
Ekonomik koşulların değişmesi hâlinde nafakanın artırılması veya azaltılması talebi, icra takibinden bağımsız bir dava konusudur. İcra dosyasına yapılan itiraz, nafaka miktarının değiştirilmesi sonucunu doğurmaz. Bu iki yolun karıştırılması, hem zaman hem de masraf kaybına yol açar.
Aile hukuku uyuşmazlıklarında tarafların gelir durumu ve çocuğun ihtiyaçları belirleyici olduğundan, her dosya kendi içinde değerlendirilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; takip başlatmadan veya itiraz etmeden önce hukuki görüş almanız yerinde olur.