Boşanma dosyası bittiğinde çocukla kişisel ilişki tartışması çoğu zaman yeni başlar. Kâğıt üzerinde açık görünen bir protokol, uygulamada saatlerin, teslim yerinin ve tatil dönemlerinin belirsizliği nedeniyle sürekli çatışma üretir. TMK'nın velayet ve kişisel ilişkiye dair düzenlemesi maddi çerçeveyi kurarken, 4787 sayılı Kanun'la kurulan aile mahkemeleri düzeni ve HMK'nın usul kuralları uyuşmazlığın nasıl çözüleceğini belirler.
Protokolü Uygulanabilir Yazmak
İyi bir protokol, tartışmayı sonradan çözmeye çalışmaz; baştan önler. Metinde teslim ve iade saatlerinin dakikası, teslim yerinin adresi, resmî tatil ve okul tatillerinin nasıl bölüneceği, doğum günü ve bayram düzenleri, yurt içi ve yurt dışı seyahat izinleri ile iletişim kanalları ayrı ayrı yazılmalıdır. Belirsiz bırakılan her başlık, ileride ispatı zor bir uyuşmazlığa dönüşür.
İhlal İddiasını Belgeye Bağlamak
Kişisel ilişkinin engellendiği ya da tersine, çocuğun teslim alınmadığı iddiaları sözle değil, kayıtla ispatlanır. Uygulamada değer taşıyan kayıtlar şunlardır:
- Teslim saat ve yerine ilişkin yazılı bildirimler ve bunlara verilen cevaplar
- Görüşmelerin gerçekleştiği veya gerçekleşmediği tarihleri gösteren düzenli kayıt
- Okul devam bilgileri ve rehberlik servisi yazışmaları
- Sağlık başvuruları ve rapor kayıtları
- Tarafların birbirine gönderdiği ihtar ve tebliğ belgeleri
Kayıtların olay anına yakın tutulması, sonradan hazırlandığı yönündeki itirazı zayıflatır.
Uygulama Sorununda Merci Ayrımı
Burada iki farklı soru vardır. Birincisi, protokolün içeriğinin değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesidir; bu talep aile mahkemesine yöneltilir ve değişikliği haklı kılan yeni durumun ispatını gerektirir. İkincisi ise mevcut kararın fiilen uygulanmamasıdır. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi, icra daireleri yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri eliyle yürütülmektedir. Bu ayrımı bilmeden icra dairesine yapılan başvuru, sonuç doğurmadan zaman kaybına yol açar.
Çocuğun Yararını Merkeze Alan Anlatım
Dilekçede tarafların birbirine yönelik suçlamaları öne çıktığında, dosya çatışma anlatısına dönüşür. Talebin çocuğun günlük düzeni, okul takvimi ve psikososyal ihtiyaçları üzerinden kurulması hem daha ikna edici olur hem de uzman incelemesine yön verir. Uzman raporuna itiraz edilecekse, rapordaki hangi tespitin hangi belgeyle çeliştiği tek tek gösterilmelidir.
Bilgilendirme
Bu içerik genel niteliktedir; çocuğun yaşı ve tarafların yerleşim düzeni sonucu değiştirebilir. Protokolü imzalamadan veya uygulama sorunu için başvuru yapmadan önce hukuki görüş almanız önerilir.