Boşanma ya da ayrılık sonrasında kurulan kişisel ilişki düzeni, protokolde ne kadar ayrıntılı yazıldıysa o kadar az çekişme üretir. Uygulamadaki itirazların büyük bölümü teslim saatinin, buluşma yerinin, okul tatillerinin ve yurt dışı seyahatinin metinde belirsiz bırakılmasından doğar. Aşağıda, kişisel ilişki protokolüne yöneltilecek itirazın hangi kapıdan ileri sürüleceği ve zamanın hangi noktada aleyhe işlemeye başladığı ele alınmaktadır.
Protokolün Hangi Cümlesi Tartışmaya Açıktır
Hazırlık, metnin cümle cümle okunmasıyla başlar. Ölçülemeyen her ifade — makul saatte, uygun görülen dönemde, tarafların anlaşmasıyla gibi — ileride ihtilaf üretir. Buna karşılık gün, saat, teslim ve iade noktası, refakat edecek kişi ve iletişim yöntemi açıkça yazılmışsa hem ihlal iddiası hem de savunma somut biçimde ortaya konabilir. İtiraz dilekçesinde soyut şikâyet yerine, hangi cümlenin hangi olayda uygulanamadığı gösterilmelidir.
Düzenin Değiştirilmesi mi, İhlalin Yaptırımı mı
Bu iki yol birbirinden ayrıdır ve karıştırıldığında zaman kaybedilir. Kişisel ilişkinin kapsamı çocuğun yaşı, okul düzeni veya tarafların adres değişikliği nedeniyle artık uygulanabilir değilse, aile mahkemesinden düzenin yeniden kurulması istenir. Buna karşılık düzen uygulanabilir durumdayken karşı taraf yerine getirmiyorsa, konu ilamın icrasıdır. Çocuk teslimi ile kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi icra dairelerinden alınarak adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine bırakılmıştır; başvurunun bu birime yöneltilmesi gerekir.
Başvuru Dosyasının Kurulma Sırası
- Protokolün ve kararın kesinleşme durumu kontrol edilir.
- İhlal iddiası tarih, saat ve tanık bilgisiyle tek bir çizelgeye işlenir.
- Mesaj, arama kaydı ve teslim tutanağı gibi kayıtlar tarih sırasına dizilir.
- Talep, çocuğun günlük düzenine uygun somut bir takvim önerisiyle birlikte yazılır.
- Uzman incelemesi gerekebileceği öngörülerek okul ve sağlık kayıtları hazır tutulur.
Zamanın Sessizce Aleyhe İşlediği Anlar
- İhlallerin aylarca kayıt altına alınmadan biriktirilmesi, iddianın somutluğunu zayıflatır.
- Yanlış birime yapılan başvurunun geri çevrilmesi, ikinci başvuruyu geciktirir.
- Fiilen oluşmuş yeni bir düzenin uzun süre sürdürülmesi, eski protokole dayanan talebi tartışmalı hâle getirir.
- Tebligat adresinin güncellenmemesi, sürelerin habersiz işlemesine yol açar.
Talep Metninde Aranan Netlik
Talebin uygulanabilir olması, kararın da uygulanabilir olmasının ön şartıdır. Hafta sonu saat aralığı, dinî bayramların bölünme biçimi, yaz döneminin başlangıç ve bitiş tarihi, video görüşme günü gibi başlıklar ayrı ayrı yazıldığında, ileride yeni bir itiraz döngüsü doğma ihtimali azalır. Çocuğun üstün yararı ölçütü soyut bir vurgu değil; okul saatleri, uyku düzeni ve mesafe gibi verilerle desteklendiğinde ağırlık kazanan bir gerekçedir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir; her ailenin koşulları, çocuğun yaşı ve tarafların yerleşim yeri sonucu değiştirebilir. Dosyanızdaki takvim ve belge durumunu bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.