Boşanmanın mali sonuçları içinde en çok belge isteyen başlık mal rejimi tasfiyesidir. TMK'nın edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin hükümleri uygulanırken uyuşmazlık çoğu zaman hukuki değil sayısaldır: hangi mal, hangi tarihte, hangi parayla edinilmiştir. Bu üç sorunun belgeyle cevaplanamadığı dosyalarda talep miktarı ne kadar yüksek yazılırsa yazılsın sonuç değişmez.
Talebin Doğru Adlandırılması
Katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı alacağı farklı hukuki temellere dayanır ve farklı ispat yükleri doğurur. Talep başlangıçta yanlış adlandırıldığında, dosya ilerledikçe düzeltme imkânı usul kuralları nedeniyle daralır. Bu nedenle dava dilekçesi yazılmadan önce her mal kalemi için hangi talebin ileri sürüldüğü tablo hâlinde belirlenmelidir.
Edinme Tarihi Neden Belirleyicidir
Malın evlilik içinde mi yoksa öncesinde mi edinildiği, rejimin sona erme anındaki durumu ve edinimde kullanılan kaynağın niteliği tasfiyenin çatısını kurar. Bir eşin malvarlığındaki değerlerin, aksi ispatlanmadıkça edinilmiş mal sayılacağı yönündeki karine, kişisel mal iddiasında bulunan tarafa ağır bir ispat yükü bindirir. Miras yoluyla gelen ya da bağışlanan değerlerde bu iddia veraset belgesi, tapu ve banka kayıtlarıyla desteklenmelidir.
Kayıtların Celbi: Adım Sırası
- Tapu müdürlüklerinden taşınmaz kayıtları, akit tabloları ve satış bedelleri istenir.
- Banka kayıtlarında yalnızca bakiye değil, edinim tarihine yakın dönemin hesap hareketleri talep edilir.
- Araç, şirket payı, bireysel emeklilik ve kıdem tazminatı gibi kalemler için ilgili kurum kayıtları ayrı ayrı celbedilir.
- Değer tespiti için taşınmazların rejimin sona erdiği ana ve karar anına göre değerlendirilmesi talep edilir.
- Delil listesi, HMK'nın dilekçeler aşamasına ilişkin düzeni gözetilerek zamanında ve eksiksiz verilir.
Delil Eksikliğinin Tipik Görünümleri
- Sadece tapu kaydı sunulup ödemenin kaynağının hiç gösterilmemesi
- Nakit ödeme iddiasının yazılı hiçbir izle desteklenmemesi
- Rejimin sona erme anından sonra yapılan harcamaların tasfiye hesabına karıştırılması
- Delil listesinin süresinde verilmemesi nedeniyle sonradan sunulan belgenin dikkate alınmaması
Kapanış
Aile mahkemelerinin görev alanına giren bu uyuşmazlıklarda hesap, hukuki nitelendirme kadar belirleyicidir. Metin genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyada hangi kalemin hangi başlıkta talep edileceği, kayıtlar incelendikten sonra bir hukukçuyla birlikte kararlaştırılmalıdır.