Tedbir nafakası, boşanma davası sürerken tarafların ve varsa çocukların geçimini güvence altına almak için hükmedilir. Miktar belirlenirken hâkim, dosyaya o an girmiş olan sınırlı veriye dayanır. Bu nedenle nafakaya yapılan itirazın işlevi, kararı eleştirmek değil, hesaba esas alınan varsayımı gerçek veriyle değiştirmektir.
Miktar neye göre belirleniyor
TMK, nafakada tarafların ekonomik gücü ile ihtiyaç arasında bir denge kurulmasını esas alır. HMK'nın geçici hukuki koruma usulü gereği karar hızlı verildiğinden, gelir çoğu zaman beyana ya da kayıtlı ücrete dayanır. Aile mahkemeleri 4787 sayılı Kanunla kurulan yapı içinde uzman desteğinden yararlanabilir; ancak bu destek talep edilmediğinde çoğu dosyada devreye girmez.
İtirazın iki yönü
Nafaka yükümlüsü tarafında itiraz, ödeme gücünün gerçekte daha düşük olduğunun gösterilmesine dayanır: mevcut borçlar, bakmakla yükümlü olunan diğer kişiler ve düzensiz gelir yapısı bu kapsamdadır. Alacaklı tarafında ise itiraz, karşı tarafın kayıtlı gelirinin fiilî yaşam standardını yansıtmadığı iddiasına dayanır. Her iki yön de aynı sorunla karşılaşır: iddia belgeye bağlanmadığında karar değişmez.
Gelir ve ihtiyaç delilindeki boşluklar
- Düzensiz gelirin yalnızca beyanla açıklanması, hesap hareketiyle desteklenmemesi
- Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerinin kalem kalem çıkarılmaması
- Kira, kredi ve zorunlu gider yükünün belgesiz bırakılması
- Karşı tarafın fiilî yaşam standardını gösteren kayıtların istenmesinin talep edilmemesi
- Bakmakla yükümlü olunan diğer kişilere ilişkin belgelerin sunulmaması
Başvuru sırası
- Kararın öğrenildiği an kayda geçirilir; itiraz süresi buna göre hesaplanır.
- Gelir ve gider tablosu, her satırı bir belgeye dayanacak şekilde hazırlanır.
- Kurum kayıtlarının istenmesi gerekiyorsa müzekkere talebi ayrı başlıkta yazılır.
- Talep, miktarın tümüyle kaldırılması yerine kademeli olarak uyarlanması biçiminde kurulur.
- Koşullar değişirse yeniden değerlendirme talep edilebileceği gözetilerek belge takibi sürdürülür.
Ödeme düzenini korumak
İtiraz süreci ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden durdurmaz. Ödemelerin banka üzerinden ve açıklamalı yapılması hem birikmiş nafaka iddiasını önler hem de sonraki aşamada iyi niyeti gösteren bir kayıt oluşturur. Elden yapılan ödemeler, sonradan ispat edilemediğinde ikinci bir uyuşmazlık doğurur.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Tarafların ekonomik durumu ve dosyanın aşaması sonucu değiştirdiğinden, itiraz öncesinde avukatınızla birlikte hesap ve belge planı oluşturmanız yerinde olacaktır.