Boşanma ve mal rejimi uyuşmazlıklarında dava sonucunu belirleyen asıl an, çoğu zaman yargılamanın sonu değil, malvarlığının korunmasına ilişkin ilk kararlardır. Tapu, banka ve şirket payları üzerinde tedbir konulmadan geçen her ay, tasfiye alacağının fiilen tahsil edilebilirliğini azaltır. Bu rehber, tedbir talebinin nasıl kurulacağını ve tedbire karşı çıkan taraf bakımından nelerin öne çıktığını ele alır.
Tedbir Talebini Ayakta Tutan Üç Unsur
- Yaklaşık ispat: alacağın varlığı ihtimal düzeyinde gösterilmelidir; kesin kanıt aranmaz
- Somut tehlike: devir hazırlığı, ilan, vekâletname veya şirket pay hareketi gibi belirtiler
- Belirlilik: hangi taşınmaz, hangi hesap, hangi pay için tedbir istendiğinin tek tek yazılması
Genel ifadelerle "tüm malvarlığına tedbir" talebi, uygulamada çoğunlukla kapsam belirsizliği nedeniyle karşılık bulmaz.
Rejimin Türü Talebi Değiştirir
TMK sisteminde edinilmiş mallara katılma rejimi ile sözleşmeyle seçilmiş bir rejim aynı sonucu doğurmaz. Evlilik sırasında mal rejimi sözleşmesi yapılmışsa, tedbir talebinin dayanağı da bu sözleşmeye göre kurulur. Ayrıca kişisel mal–edinilmiş mal ayrımı, hangi kalemin tasfiyeye gireceğini belirlediği için tedbir listesi bu ayrım gözetilerek hazırlanmalıdır. Rejimin sona erme anı, hesaplamanın başlangıç noktasıdır ve dilekçede açıkça belirtilmelidir.
Tedbire Karşı Çıkan Taraf Ne Yapabilir?
- Tedbirin kapsamındaki malın kişisel mal olduğunu gösteren edinme belgeleri sunulur.
- Ticari işletmeye ait hesaplarda, tedbirin üçüncü kişileri ve çalışanları etkilediği somutlaştırılır.
- Teminat karşılığı tedbirin kaldırılması veya daraltılması talep edilir.
- Karara karşı başvuru, kararda gösterilen merci ve süre esas alınarak yapılır.
Deliller ve Tespit Yolları
Mal rejimi dosyalarında delil, çoğu zaman tarafların elinde değil kurumların kayıtlarındadır. HMK kapsamındaki delil tespiti ve kurumlardan bilgi istenmesi yolları, tapu, trafik tescil, banka ve sosyal güvenlik kayıtları için erken kullanıldığında sonucu değiştirir. Aile mahkemelerinin kuruluş ve görev çerçevesini düzenleyen 4787 sayılı Kanun uyarınca bu talepler, boşanma dosyasıyla aynı mahkemede yürüyen tasfiye dosyasında ayrıca değerlendirilir.
Anlaşma Masasına Ne Zaman Oturulur?
Tasfiye uyuşmazlıklarında anlaşma, tedbir kararı verildikten sonra çoğunlukla daha gerçekçi bir zemine oturur; çünkü malvarlığının kapsamı artık kayıtlarla ortaya çıkmıştır. Anlaşma metni hazırlanırken tasfiye alacağının, nafakanın ve tazminat kalemlerinin birbirine karıştırılmaması, ileride yeni bir uyuşmazlık doğmasını önler.
Bu içerik yol gösterme amacı taşır. Evlilik süresi, malların edinme tarihleri ve rejim türü sonucu doğrudan etkilediğinden, tedbir dilekçesi hazırlanmadan önce malvarlığı tablosunun bir hukukçuyla birlikte çıkarılması önerilir.