Mal rejiminin tasfiyesinde asıl mücadele çoğu zaman hesap üzerinde değil, hesabın konusu olan malvarlığının yerinde durup durmadığı üzerinde yaşanır. Geçici tedbir bu nedenle tasfiyenin sonucunu doğrudan belirleyen bir araçtır; geç istendiğinde ise koruyacak bir şey kalmayabilir.
Tedbirin Ne Zaman İstenmesi Gerektiği
TMK ve HMK düzeninde tedbir, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimaline dayanır. Uygulamada bu ihtimali gösteren tipik işaretler bellidir: taşınmazın satışa çıkarılması, şirket paylarının devri, hesaplardan olağan dışı çıkışlar ve araçların üçüncü kişilere devri. Bu işaretlerden biri belirdiğinde talebi ertelemek, sonradan tapu kaydına düşen bir şerhin işe yaramaz hale gelmesi anlamına gelir. 4787 sayılı Kanun kapsamındaki aile mahkemesi düzeni içinde talep, boşanma davasıyla birlikte ya da bağımsız olarak gündeme gelebilir.
Talebin Somutlaştırılması
Genel ifadelerle yapılan tedbir talepleri çoğunlukla sonuç vermez. Hangi malvarlığı unsuru üzerinde, hangi tür bir sınırlamanın istendiği tek tek yazılmalıdır:
- Taşınmazlar için ada, parsel ve tapu bilgisiyle birlikte devir yasağı
- Banka hesapları için kurum ve hesap türü belirtilerek sınırlama
- Şirket payları için ticaret sicil bilgisiyle birlikte devir kısıtı
- Araçlar için plaka bilgisiyle kayıt üzerinde şerh
- Kiraya verilmiş taşınmazlarda kira gelirlerine ilişkin ayrı talep
Kontrol Listesi
- Evlilik tarihi, fiili ayrılık tarihi ve dava tarihi ayrı ayrı sabitlenir.
- Edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımına esas olacak belgeler tarihe göre sıralanır.
- Son dönemde yapılan devirler taranır; bedelin gerçekten ödendiğini gösteren kayıtlar istenir.
- Tedbir talebi için gereken yaklaşık ispat delilleri dilekçe ekine hazırlanır.
- Teminat istenme ihtimali öngörülerek karşılanabilir bir plan yapılır.
Katılma Alacağının Zamanaşımı
Tasfiyeden doğan alacak talebi süresiz değildir; boşanma kararının kesinleşmesinden sonra işlemeye başlayan süre içinde ileri sürülmezse hak zayıflar. Boşanma dosyası uzun sürdüğünde bu süre gözden kaçabildiğinden, kesinleşme tarihinin ayrı bir takvim satırında izlenmesi gerekir.
Tedbir Kararı Sonrası Takip
Kararın verilmesi yeterli değildir; ilgili kurumlara yazılan müzekkerelerin akıbeti izlenmelidir. Şerhin fiilen işlenip işlenmediği kontrol edilmediğinde, karar dosyada dururken devir gerçekleşebilir. Ayrıca tedbire itiraz edilmesi halinde ortaya çıkacak yeni takvim de aynı tabloya eklenmelidir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Malvarlığının yapısı, rejimin türü ve devirlerin zamanlaması hem tedbir hem tasfiye stratejisini değiştirebileceğinden, somut dosyada hukuki destek alınması yerinde olur.