Mal rejiminin tasfiyesinde asıl zorluk çoğu zaman hakkın varlığını göstermek değil, kâğıt üzerinde kalan bir alacağı fiilen tahsil edilebilir hale getirmektir. Boşanma kararının kesinleşmesini bekleyen bir alacak, bu arada taşınmazın devredilmesiyle karşılıksız kalabilir. Aşağıdaki kontrol listesi, TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesindeki aile mahkemesi uygulamasında, alacağın icra edilebilirliğini korurken süre kaybını önlemeye yöneliktir.
Talebi Doğru Adlandırmak
Katılma alacağı, değer artış payı, kişisel mal iddiası ve katkı payı birbirinin yerine kullanılamaz. Her birinin ispat yükü ve hesap yöntemi ayrıdır. Dilekçede talep yanlış adlandırıldığında, mahkeme çoğu zaman talebi düzeltmek yerine ileri sürülen hukuki sebep üzerinden inceleme yapar. Bu nedenle dava açılmadan önce her mal kaleminin hangi başlığa girdiği tek tek işaretlenmelidir.
Alacağı Boşa Çıkaran Devirlere Karşı Erken Önlem
- Taşınmazlar için tapu kaydına ihtiyati tedbir şerhi talebi, dava dilekçesiyle birlikte ve gerekçeli sunulmalıdır.
- Banka hesapları ve araç kayıtları için ihtiyati haciz veya tedbir talebi ayrıca değerlendirilir.
- Şirket payları söz konusuysa, pay defteri kaydı ve şirketin son bilanço verileri erkenden istenmelidir.
- Karşılıksız veya muvazaalı devir iddiası varsa, devir tarihiyle uyuşmazlığın doğduğu tarih arasındaki bağ belgelendirilmelidir.
Süre Bakımından Kritik Üç Eşik
- Tasfiye talebinin zamanı: Mal rejimi tasfiyesi, boşanma davası içinde ya da ayrı bir dava olarak ileri sürülebilir; ayrı dava tercih edildiğinde bekletici mesele ilişkisi gözden kaçırılmamalıdır.
- Kesinleşme ve zamanaşımı: Alacağın istenebilir hale gelmesi ile zamanaşımının işlemeye başlaması aynı ana bağlıdır; bu tarih yanlış hesaplanırsa dava hakkı fiilen erir.
- İlamın icraya konulması: Kesinleşen kararın icra takibine konulmasında gecikme, borçluya malvarlığını dağıtmak için zaman kazandırır.
Hesabı Denetlenebilir Kılan Belgeler
Bilirkişi hesabının sağlığı, sunulan belgeye bağlıdır. Edinme tarihindeki tapu ve satış bedeli, ödemelerin hangi hesaptan yapıldığına dair banka kayıtları, kredi kullanıldıysa ödeme planı ve taksitlerin kimin hesabından çıktığı, tasfiye anındaki değeri gösteren güncel emsal veriler dosyada bulunmalıdır. Bu belgeler eksikse hesap, beyana dayalı ve tartışmaya açık kalır.
İcra Aşamasına Hazırlık
Karar lehe çıktığında iş bitmez. Hükmün infazı için alacağın miktarının, faiz başlangıcının ve hangi taşınmaz üzerinden karşılanacağının hüküm fıkrasında açık olması gerekir. Belirsiz bir hüküm fıkrası, icra dairesinde yeni bir tartışma doğurur. Bu nedenle karar tefhim edildiğinde hüküm fıkrasının infaza elverişliliği hemen kontrol edilmeli, gerekiyorsa kanun yoluna bu yönden de gidilmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir; eşlerin rejim sözleşmesi yapmış olması ya da malın edinilme biçimi sonucu tümüyle değiştirebilir. Devir riski gördüğünüz anda geçici hukuki koruma taleplerini gecikmeden hazırlatmanız önerilir.