Boşanma dosyasında eşlerin ekonomik geleceğini belirleyen asıl tartışma çoğu zaman mal rejiminin tasfiyesidir. TMK, edinilmiş mallara katılma rejimi bakımından katkı, katılma ve değer artışı taleplerini birbirinden ayırır; HMK ise bu taleplerin hangi usulle ileri sürüleceğini ve nasıl ispatlanacağını belirler. 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemeleri önünde yürüyen tasfiye dosyaları uzun sürdüğü için, karar verilene kadar malvarlığının korunması büyük ölçüde geçici tedbire bağlıdır.
Tedbir Talebi Tasfiye Talebiyle Aynı Anda Kurulmalı
En sık görülen kayıp, tasfiye talebinin sonraya bırakılması ve bu arada taşınmazın devredilmesi ya da hesapların boşaltılmasıdır. Tedbir talebi soyut bir koruma isteği değildir: hangi taşınmazın hangi tapu kaydı üzerinde bulunduğu, hangi hesabın hangi kurumda tutulduğu ve devir riskinin neden somut olduğu gösterilmelidir. Talep ne kadar belirli yazılırsa mahkemenin ölçülü bir tedbir kurma imkânı o kadar genişler.
Uzlaşma mı, Dava mı: Tercihi Belirleyen Ölçütler
- Malvarlığının niteliği: şirket payı ve ticari işletme gibi değeri dalgalanan kalemler, bilirkişi incelemesi gerektirdiği için protokolle çözümü zorlaştırır.
- Kayıt dışılığın derecesi: banka kanalı dışında yapılmış ödemeler varsa, uzlaşma çoğu zaman fiilen tek gerçekçi yoldur.
- Karşı tarafın tasarruf eğilimi: dosya öncesinde devir yapılmışsa, protokol görüşmesi zaman kaybına dönüşebilir.
- Çocuğa ilişkin taleplerle bağlantı: nafaka ve velayet başlıkları anlaşmaya bağlanabiliyorsa, mali başlıkta da uzlaşma ihtimali yükselir.
Protokolle Çözümde Zayıf Kalan Noktalar
Uzlaşma metinleri çoğunlukla bugünü çözer, yarını çözmez. Devri taahhüt edilen taşınmazın tapuda ne zaman ve hangi masrafla intikal edeceği, banka kredisi bulunan bir konutta borcun kimde kalacağı, taksitli ödemede gecikme hâlinde muacceliyetin nasıl işleyeceği yazılmazsa, taraflar kısa süre sonra ikinci bir uyuşmazlığın içine düşer. Protokolde her edimin karşılığında ölçülebilir bir vade ve yaptırım bulunmalıdır.
Dosya Hazırlığında İzlenebilecek Sıra
- Evlilik tarihi ile dava tarihi arasında edinilen kalemler ayrı bir listede toplanır.
- Her kalem için edinme belgesi, ödeme kaynağı ve kredi kullanımı eşleştirilir.
- Kişisel mal iddiası bulunan kalemler gerekçesiyle birlikte ayrı başlığa alınır.
- Devir riski taşıyan varlıklar için tedbir talebi ilk dilekçede somutlaştırılır.
- Uzlaşma senaryosu ile yargılama senaryosunun maliyeti ve süresi karşılaştırılır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; her evliliğin mal varlığı yapısı ve delil durumu farklı sonuç doğurabilir. Tasfiye talebinin kapsamı ve tedbir stratejisi belirlenmeden önce dosyanın bir avukatla birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.