Katılma alacağına hükmedilmesi ile bu alacağın fiilen tahsil edilmesi arasında, çoğu dosyada gözden kaçan bir usul aşaması vardır. TMK mal rejimi hükümleri, HMK yargılama usulü ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun birlikte okunduğunda, alacağın ne zaman icraya konulabileceği ayrı bir başlık hâline gelir. Bu rehber, tasfiye davasının icra edilebilirlik ekseninde planlanmasını ele alır.
Boşanma ile Tasfiyenin Sıralaması
Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarih esas alınarak sona erer; ancak tasfiyeye ilişkin talep, boşanma hükmü kesinleşmeden karara bağlanamaz. Uygulamada tasfiye davası açılır ve boşanma dosyası bekletici mesele yapılır. Bu sıralamanın bilinmesi, hem harç ve zamanaşımı bakımından hem de tahsil takviminin gerçekçi kurulması bakımından belirleyicidir.
Alacağı Hesaplanabilir Hâle Getirmek
- Edinilmiş mal ile kişisel malın ayrımını gösteren belgeler
- Taşınmaz alımlarında ödemenin kaynağını gösteren banka kayıtları
- Miras veya bağış yoluyla gelen değerlere ilişkin belgeler
- Kredi kullanılmışsa ödeme planı ve kim tarafından ödendiğini gösteren kayıtlar
- Değer artış payı talebi varsa katkının miktarını gösteren deliller
Kesinleşme Şartı ve İcra Takvimi
Aile hukukuna ilişkin ilamların kural olarak kesinleşmeden icraya konulamayacağı kabul edilir. Bu nedenle mal rejiminden doğan alacak boşanmanın fer'i niteliğindeyse, tahsil için kesinleşme beklenir. Buna karşılık nafaka gibi bazı kalemler bakımından uygulama farklıdır. Dosyanın hangi kaleminin hangi rejime tabi olduğu, karar verilir verilmez ayrıştırılmalı; ilamın kesinleşme şerhinin alınacağı tarih tahsil planına yazılmalıdır.
Malvarlığının Kaçırılmasını Önlemek
- Dava açılırken taşınmazlar bakımından tedbir talebi değerlendirilir.
- Banka hesapları ve şirket payları için ayrı talepler kurulur.
- Dava tarihinden önceki devirler tespit edilerek zaman çizelgesine işlenir.
- Üçüncü kişilere yapılan devirler varsa, bunların hukuki niteliği ayrıca tartışılır.
- Karar sonrası tahsil aşaması için borçlunun güncel malvarlığı araştırması planlanır.
Protokolle Çözüm Ne Zaman Daha Uygun?
Tarafların malvarlığı büyük ölçüde belgeli ve tespiti kolaysa, anlaşmalı bir tasfiye protokolü yıllar sürecek bir yargılamadan daha isabetli olabilir. Böyle bir metinde ödeme takvimi, taşınmaz devri için verilecek yetki, teminat ve temerrüt hâlinde uygulanacak sonuç açık yazılmalıdır. Aksi hâlde protokol, tahsil aşamasında yeni bir uyuşmazlığın kaynağı hâline gelir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve dosyanızdaki belgelerin yerini tutmaz. Tasfiye hesabı teknik bir çalışma gerektirdiğinden, talep kurgusunu bir avukatla birlikte oluşturmanız sonucu doğrudan etkileyecektir.