Nafaka talepleri aile hukukunun en sık başvurulan, buna karşılık usul hatasının en pahalıya mal olduğu alanlarından biridir. Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası birbirinden farklı şartlara bağlıdır; hangi nafakanın istendiği netleşmeden toplanan belgeler çoğu zaman dosyaya değer katmaz. TMK ve HMK çerçevesinde aşağıda, nafaka dosyasında delilin nasıl kurgulanacağı ve başvurunun hangi mercie yapılacağı ele alınmaktadır.
Önce Nafaka Türünü Ayırın
Tedbir nafakası dava sürerken geçici koruma sağlar. İştirak nafakası çocuğun bakım ve eğitim giderine, yoksulluk nafakası boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşe, yardım nafakası ise altsoy, üstsoy ve kardeşler arasındaki bakım yükümlülüğüne ilişkindir. Delil listesi bu ayrıma göre şekillenir: yoksulluk nafakasında kusur dengesi ve gelir farkı, iştirak nafakasında çocuğun somutlanmış aylık gideri öne çıkar.
Yanlış Mercie Başvurunun Tipik Halleri
- Boşanma davası derdestken aynı talep için ayrı bir nafaka dosyası açılması
- Yardım nafakası talebinin aile mahkemesi yerine genel mahkemede ileri sürülmesi
- Hükmedilen nafakanın ödenmemesi halinde yaptırım talebinin aile mahkemesine yöneltilmesi; bu talep icra ceza mahkemesinin görev alanındadır
- Artırım talebinin yeni bir dava yerine mevcut icra dosyasına dilekçe verilerek yapılmaya çalışılması
Gelir ve İhtiyacın Somut Kaynakları
Nafaka miktarı takdiri bir rakam değil, ispat edilen tabloya dayanır. Karşı tarafın gelirini ortaya koymak için sosyal güvenlik kayıtları, vergi mükellefiyet bilgileri, banka hesap hareketleri ve tapu-araç kayıtları mahkemeden müzekkere ile istenebilir. Kendi tarafınızın ihtiyacı için kira sözleşmesi, okul ve kurs ödemeleri, düzenli sağlık gideri belgeleri, fatura ve ödeme dekontları tarih sırasına göre klasörlenmelidir. Beyana dayalı ifadeler tek başına zayıf kalır; her kalemin bir belgeyle eşleşmesi hedeflenmelidir.
Süreyi Delile Bağlamak
Nafaka alacağı bakımından kritik olan, talebin hangi tarihten itibaren istendiğidir. Dava tarihi, ihtar tarihi ve fiilen ayrı yaşamaya başlanan tarih birbirinden farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle ayrılık tarihini gösteren tanık beyanı, adres kayıt bilgisi ve yazışmalar dosyanın en başında toplanmalıdır. Değişen koşullara dayalı artırım veya kaldırma taleplerinde ise değişikliğin ne zaman meydana geldiğini gösteren belge, talebin kabul edilebilirliğini doğrudan etkiler.
Dosyayı Karara Hazırlamak
Talep dilekçesinde her nafaka kalemi ayrı ayrı ve ölçülebilir biçimde yazılmalı, delil listesinde hangi belgenin hangi vakıayı ispat ettiği eşleştirilmelidir. Karşı tarafın gelirini gizlediği iddiası varsa, bu iddianın soyut kalmaması için araştırılması istenen kurumlar dilekçede tek tek gösterilmelidir. Dosya kapanmadan önce eksik kalan müzekkere cevaplarının takibi, sonradan telafisi güç kayıpların önüne geçer.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her aile dosyasının kendi koşulları farklıdır. Gelir yapısı, çocukların durumu ve tarafların yerleşim yeri talebin sonucunu değiştirebileceğinden, kendi durumunuz için bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olur.