Nafaka uyuşmazlıklarında tartışma çoğu zaman hakkın varlığında değil, tarafların gerçek gelir ve ihtiyaç düzeyinin ispatında düğümlenir. TMK nafaka türlerini ve şartlarını, HMK ispat düzenini, 4787 sayılı Kanun ise aile mahkemelerinin görev alanını belirler. Deliller ne kadar erken toplanırsa, hükmedilecek miktar da o kadar gerçekçi olur.
Türü Belirlemeden Delil Toplanmaz
Tedbir nafakası dava süresince, iştirak nafakası çocuğun bakımı için, yoksulluk nafakası eşin yoksulluğa düşmesi hâlinde, yardım nafakası ise altsoy üstsoy ve kardeşler arasında gündeme gelir. Her birinin şartı ve ispat konusu farklıdır: yoksulluk nafakasında tarafın gelir durumu ve kusur tartışması öne çıkarken, iştirak nafakasında çocuğun somut ihtiyaçları ve velayet düzeni belirleyicidir. Talebin türü karıştırıldığında toplanan delil de yanlış hedefe yönelir.
Gelir ve Ekonomik Durum Araştırması
- SGK hizmet dökümü ve prime esas kazanç bilgisi
- Banka hesap hareketleri ve kredi kartı harcama dökümleri
- Tapu, araç ve şirket ortaklık kayıtları
- Vergi kayıtlarına ilişkin müzekkere talebi
- Kira geliri, serbest çalışma veya kayıt dışı gelire ilişkin tanık beyanları
Çocuğun İhtiyacını Belgeye Dönüştürmek
İştirak nafakasında en etkili sunum, ihtiyaçların kalem kalem gösterildiği ve belgeye bağlandığı hesap tablosudur. Okul ücreti, servis, kurs, sağlık gideri ve düzenli tedavi masrafları ayrı ayrı yazılmalı, mevsimlik değil yıllık ortalama üzerinden hesaplanmalıdır. Çocuğun yaşına bağlı olarak ihtiyaçların artacağı dikkate alınarak artış oranı talebi de dilekçede yer almalıdır.
Delilin Hukuka Uygunluğu Sınırı
Aile dosyalarında sık başvurulan mesajlaşma kayıtları, ses kayıtları ve sosyal medya paylaşımları bakımından hukuka uygunluk tartışması ayrıca değerlendirilir. Karşı tarafın haberi olmadan ele geçirilen kayıtlar, dosyaya beklenen katkıyı sağlamayabileceği gibi ayrı sorumluluk da doğurabilir. Kendi kullanımındaki bir hesaba ait kayıt ile başkasının cihazından alınan kayıt aynı değerde görülmez.
Zaman Yönetiminde Gözden Kaçanlar
- Tedbir nafakası talebinin dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi
- Ara kararla belirlenen nafakanın ödenmemesi hâlinde icra takibinin gecikmeden başlatılması
- Koşullar değiştiğinde artırım veya kaldırma davasının ayrı bir dava olduğunun bilinmesi
- Geçmiş dönem alacaklarında zamanaşımının ayrıca hesaplanması
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her ailenin ekonomik koşulları farklıdır. Talebin türü ile delil planını birlikte kurabilmek için, dosyanızın ayrıntılarını bir hukukçuyla paylaşmanız faydalı olacaktır.