Velayet ve kişisel ilişki konusundaki bir kararın elde edilmesi, sürecin yarısıdır. Diğer yarısı, kararın fiilen uygulanmasıdır. Uygulamada en çok tıkanan nokta, hükmün infaza elverişli biçimde kurulmamış olmasıdır: gün, saat, teslim yeri ve teslim eden kişi belirsiz kalan bir kişisel ilişki hükmü, kâğıt üzerinde haklılık sağlar ama sahada uygulanamaz.
Hükmün İnfaza Elverişliliği Nasıl Denetlenir
Karar eline geçtiğinde şu sorular tek tek sorulmalıdır: Çocuk hangi gün ve saat aralığında, nerede teslim edilecek? Yol masrafı kime ait? Okul tatilleri, dinî bayramlar ve doğum günleri ayrıca düzenlenmiş mi? Teslim ve iade işlemi kimin refakatinde yapılacak? Bu unsurlardan biri eksikse, kararın icrası sırasında taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık doğar ve süreç yeniden mahkemeye taşınır. Eksiklik hükmün kesinleşmesinden önce fark edilirse kanun yolu aşamasında düzeltilmesi istenebilir.
Kişisel İlişkinin Yerine Getirilmemesi Hâlinde
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi artık icra dairelerinin değil, adalet teşkilatı bünyesindeki adli destek ve mağdur hizmetleri birimlerinin görev alanındadır. Bu değişiklik, sürecin çocuğun üstün yararı gözetilerek yürütülmesini amaçlar. Başvuru, kararın kesinleşmiş veya icra edilebilir nitelikte olduğunu gösteren belgelerle birlikte yapılır ve teslim işlemleri belirlenen program çerçevesinde gerçekleştirilir.
Başvuruyu Hazırlarken İzlenecek Sıra
- Karar örneği ve kesinleşme şerhini temin edin.
- Hükümdeki gün, saat ve yer bilgisini birebir aktaran bir talep metni yazın.
- Yerine getirilmeyen teslim tarihlerini, saatiyle ve varsa iletişim kayıtlarıyla listeleyin.
- Çocuğun okul ve sağlık durumuna ilişkin belgeleri, program değişikliği gerekiyorsa ekleyin.
- Sürecin sonuçsuz kalması hâlinde velayetin veya kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi talebini gündeme alın.
Değişiklik Davası ile İcra Sürecini Karıştırmayın
Kişisel ilişkinin fiilen kurulamaması ile velayetin değiştirilmesi ayrı hukuki taleplerdir. TMK kapsamında velayetin değiştirilmesi, çocuğun yararının bunu gerektirdiğinin ortaya konulmasına bağlıdır; teslim programına uyulmaması bu davada önemli bir delil olmakla birlikte tek başına otomatik bir sonuç doğurmaz. 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri bu taleplerde görevlidir ve dosyada uzman görüşüne sıkça başvurulur.
Delil Disiplini
- Her teslim gününü aynı formatta kaydeden bir günlük tutmak
- Mesajlaşmaları tarih damgasıyla ve kesintisiz biçimde saklamak
- Uzman incelemesine esas olacak okul ve sağlık kayıtlarını güncel tutmak
- Çocuğu sürecin tarafı hâline getirecek yazışmalardan kaçınmak
Bu açıklamalar genel niteliktedir; çocuğun yaşı, tarafların yerleşim yeri ve hükmün lafzı sonucu değiştirebilir. Kararınız uygulanamıyorsa, adım atmadan önce dosyanızın özel koşullarını bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.