Terekedeki taşınmazlar için paylaşma istendiğinde karşı taraftan gelen ilk savunma çoğu kez aradan uzun yıllar geçtiği yönündedir. Bu rehber, zamanaşımı ekseninde hangi talebin süreye tabi olduğunu, hangisinin olmadığını ve başvuru sırasını ele alır.
Paylaşma İsteme Hakkı Süreye Tabi midir
TMK sisteminde mirasçılardan her biri, aksine bir düzenleme bulunmadıkça her zaman terekenin paylaşılmasını isteyebilir. Yani paylaşma talebi, sırf üzerinden yıllar geçtiği için düşmez. Buna karşılık paylaşmayı erteleyen bir sözleşme, kanundan doğan bir engel ya da paydaşlardan birinin taşınmazı mirasçı sıfatıyla değil malik sıfatıyla ve açıkça zilyetliğinde bulundurduğu iddiası dosyanın seyrini değiştirebilir.
Süreye Tabi Olan Yan Talepler
- Tenkis: Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen ve her hâlde tasarrufun açılmasından itibaren sınırlı bir süreye tabi olan bir talep türüdür.
- Miras sebebiyle istihkak: Mirasçılık sıfatının ve terekedeki malın öğrenilmesine bağlı süreler söz konusudur.
- Mirasın reddi: Kısa ve kesin bir süreye bağlıdır; kaçırıldığında sonuçları geri alınamaz.
Buna karşılık muvazaa iddiasına dayalı taleplerde, işlemin baştan geçersizliği ileri sürüldüğü için süre savunması aynı biçimde sonuç doğurmaz.
Dava Öncesi Hazırlık Sırası
- Mirasçılık belgesi alınır ve tüm mirasçılar eksiksiz tespit edilir.
- Tapu kayıtları, takyidatlar ve varsa intikal işlemleri çıkarılır.
- Murisin sağlığında yaptığı devirler tarih sırasıyla listelenir.
- Taşınmazların güncel durumu, kullanım şekli ve üzerindeki muhdesat belirlenir.
Yanlış Merci ve Eksik Taraf Riski
Ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde görülür ve mirasçılardan birinin dahi davaya dâhil edilmemesi, HMK kapsamında dosyanın esasa girilmeden uzamasına yol açar. Vefat eden bir mirasçı varsa onun mirasçılarının da tespiti gerekir. Bu nedenle taraf listesi, dilekçeden önce tamamlanmalıdır.
Taksim Sözleşmesi ile Çözüm
Mirasçılar anlaşabiliyorsa, mahkeme yoluna gitmeden yapılacak bir paylaşma sözleşmesi hem süre hem de masraf bakımından daha elverişlidir. Ancak taşınmaz paylaşımını içeren böyle bir anlaşmanın şekil şartlarına uygun düzenlenmemesi hâlinde, sonradan geçersizlik tartışması doğabilir. Bu yüzden anlaşma metni, mahkeme kararının yerine geçecek açıklıkta hazırlanmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Tereke yapısı ve murisin sağlığındaki işlemler her dosyada farklı sonuç doğurduğundan, adım atmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.