Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında kendiliğinden bir ortaklık doğar. Bu ortaklığın sona erdirilmesi çoğu zaman yıllar sonra gündeme gelir ve o noktada ilk sorulan soru şudur: aradan geçen zaman hakkımı düşürdü mü? Cevap, talebin hangi başlıkta olduğuna göre değişir.
Paylaşma Talebi ile Süreye Bağlı Talepleri Ayırmak
Terekedeki ortaklığın giderilmesini isteme hakkı, mirasçı sıfatı devam ettiği sürece kural olarak kullanılabilir; ortaklık zamanın geçmesiyle kendiliğinden sona ermez. Ancak mirasla ilgili her talep aynı rahatlıkta değildir. Mirasın reddi, saklı payın korunmasına yönelik istemler ve mirasçılık sıfatının tartışılmasına ilişkin talepler, TMK kapsamında kendi süre rejimlerine tabidir. Bu süreler geçtiğinde, paylaşma davası açılabilse dahi elinizdeki pay iddiası zayıflar.
Sürelerin Başlangıç Anını Belirlemek
Uygulamadaki asıl tartışma sürenin uzunluğu değil, ne zaman işlemeye başladığıdır. Ölüm tarihi, mirasçılık belgesinin alınması, tasarrufun öğrenilmesi ve tereke malvarlığının kapsamının anlaşılması farklı anlardır. Bu nedenle dosya hazırlanırken şu tarihler tek bir çizelgede toplanmalıdır:
- Ölüm tarihi ve nüfus kaydının işlendiği tarih
- Vasiyetname veya ölüme bağlı tasarrufun açıldığı ve tebliğ edildiği tarih
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirlerin öğrenildiği tarih
- Tereke tespitine ilişkin işlemlerin yapıldığı tarihler
Sessiz Geçen Yılların Yarattığı Fiili Sorunlar
Süre bakımından bir engel bulunmasa bile uzun süre harekete geçilmemesi ispatı zorlaştırır. Taşınmazlar el değiştirmiş, banka kayıtları eskimiş, tanıklar ulaşılamaz hale gelmiş olabilir. Ayrıca terekeyi fiilen kullanan mirasçı ile diğerleri arasında kullanımdan doğan ayrı bir hesap tartışması ortaya çıkar. Bu tartışmanın geriye dönük olarak ne kadarının istenebileceği de kendi süre kuralına tabidir.
Aile İçi Anlaşma mı, Yargı Yolu mu
Mirasçılar arasında paylaşım konusunda ilkesel bir uzlaşma varsa, terekenin rızai olarak paylaşılması hem hızlı hem de değeri koruyan yoldur; satışa gidildiğinde taşınmazlar çoğu kez piyasa değerinin altında elden çıkar. Buna karşılık mirasçılardan biri bilgi paylaşmıyorsa, tereke malvarlığı gizleniyorsa veya süreye bağlı bir talebin sonuna yaklaşılmışsa beklemek doğrudan hak kaybı üretir. Bu durumda önce süreyi koruyacak adımın atılması gerekir.
Genel Uyarı
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır. Terekenin kapsamı ve mirasçılar arasındaki ilişki her dosyada farklı olduğundan, süre hesabınızı kendi belgeleriniz üzerinden bir hukukçuya doğrulatmanız gerekir.