Mirasın reddi, mirasçının terekedeki borçlardan kişisel malvarlığıyla sorumlu olmasını önleyen bir irade açıklamasıdır. Türk Medeni Kanunu bu hak için kısa ve hak düşürücü bir süre öngörür: kural olarak üç ay. Sürenin başlangıcı ise mirasçının sıfatına göre değişir ve asıl karışıklık burada yaşanır.
Üç Ay Ne Zaman İşlemeye Başlar?
- Yasal mirasçılarda kural olarak murisin ölümünü öğrenme tarihi
- Mirasçı olduğunu daha sonra öğrenenlerde bu öğrenme tarihi
- Atanmış mirasçılarda ölüme bağlı tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarih
- Önceki mirasçının reddi hâlinde, redden haberdar olunan tarih
Ölüm tarihi ile öğrenme tarihinin farklı olduğu dosyalarda öğrenmeyi ispat eden belge, sürenin uzamasını sağlayan tek dayanaktır.
Süre Kaçtıysa: Hükmen Ret
Terekenin borca batık olduğu açıkça belli ise, mirasın reddedilmiş sayıldığının tespiti istenebilir. Bu yol süreye bağlı değildir ancak burada da sınır vardır: mirasçı terekeye sahiplenme sayılacak işlemler yapmışsa, örneğin terekedeki malları kullanmış, kiraya vermiş veya alacaklara el atmışsa, ret hakkını kaybeder. Bu nedenle ölümün ardından tereke mallarına dokunmadan önce hukuki durum netleştirilmelidir.
Karar Öncesi Yapılacak Tereke Envanteri
- Tapu, araç ve banka kayıtları sorgulanır.
- Vergi borçları ve icra dosyaları taranır.
- Kefalet ve senet gibi görünmeyen borçlar araştırılır.
- Aktif ile pasif karşılaştırılır ve sonuç yazılı olarak kaydedilir.
Envanter tamamlanmadan verilen ret kararı, aslında alacaklı çıkan bir terekenin elden kaçırılması sonucunu doğurabilir.
Ret mi, Tereke Üzerinde Anlaşma mı?
Mirasçılar arasında paylaşım konusunda uyuşmazlık varsa, ret kararı ile paylaşma davası arasındaki tercih dikkatle yapılmalıdır. Borçlar sınırlıysa ve taşınmazın değeri yüksekse, ret yerine mirasçılar arasında yazılı bir paylaşım anlaşması genellikle daha korunaklıdır. Buna karşılık borçların büyüklüğü belirsizse, resmî defter tutulmasını istemek ara bir çözüm sunar. Reddin sulh hukuk mahkemesine yapılan sözlü veya yazılı beyanla gerçekleştiği ve mirasçılardan yalnız birinin reddinin diğerlerini bağlamadığı da unutulmamalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Miras dosyalarında öğrenme tarihinin ispatı ve tereke içeriği sonucu değiştirdiğinden, süre dolmadan bir hukukçuya başvurmanız önemlidir.