Kambiyo senedine dayalı takiplerde borçlunun elindeki en kısa süreli savunmalardan biri yetki itirazıdır. Uygulamada bu itiraz çoğu zaman esasa ilişkin savunmanın gölgesinde kalır ve ayrı bir başlık altında yazılmadığı için sonuç doğurmaz. Oysa yetkisiz icra dairesinde yürüyen bir takip, borçluyu ülkenin bir ucundaki dosyayı takip etmek zorunda bırakır.
Yetki Neye Göre Belirlenir
Kambiyo senetlerinde yetkiyi belirleyen ölçütler senedin kendi metninden çıkarılır. TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri çerçevesinde ödeme yeri, senedin düzenlendiği yer ve borçlunun yerleşim yeri ayrı ayrı önem taşır. Senette ödeme yeri gösterilmemişse kanunun öngördüğü tamamlayıcı kural devreye girer. Bu nedenle itiraz yazılmadan önce senedin ön ve arka yüzü, tüm kayıtlarıyla birlikte okunmalıdır.
İtirazın Zamanlaması ve Biçimi
Yetki itirazı, ödeme emrine karşı yapılacak itirazla birlikte ve kanunda öngörülen süre içinde ileri sürülmelidir. Ayrıca itirazda yalnızca yetkisizlik iddia edilmez; hangi icra dairesinin yetkili olduğu da gösterilir. Yetkili merci gösterilmeden yapılan itiraz çoğu zaman sonuç doğurmaz. İtiraz süresi geçtikten sonra ayrı bir dilekçeyle bu iddianın ileri sürülmesi ise mümkün olmaz.
Delil Eksikliğinin Yoğunlaştığı Noktalar
- Senet aslının incelenmemesi ve yalnızca fotokopi üzerinden savunma kurulması
- Ciro zincirinin kesintili olması ya da cirolarda tarih bulunmaması
- Çekin bankaya ibraz edildiğine dair kaydın ve karşılıksızlık şerhinin dosyaya konmaması
- Senedin bedelsiz kaldığı iddiasında ödeme kayıtlarının sunulmaması
- Teminat amacıyla verildiği ileri sürülen senetlerde temel ilişkiye ait sözleşmenin bulunmaması
İzlenecek Sıra
- Takip dosyası incelenir, tebligat tarihi tespit edilir ve süre takvime yazılır.
- Senedin metni üzerinden yetkili yerler listelenir.
- Yetki itirazı, imzaya ve borca ilişkin itirazlarla birlikte tek dilekçede ancak ayrı başlıklarla yazılır.
- Takibin durdurulması bakımından hangi itirazın hangi sonucu doğurduğu ayrıca değerlendirilir.
- Temel ilişkiye dayanan savunma için TBK çerçevesindeki belgeler paralel olarak toplanır.
Şirket Borçlarında Ek Kontrol
Borçlu bir sermaye şirketiyse, senedi imzalayan kişinin temsil yetkisi 6102 sayılı Kanun kapsamında ayrıca incelenmelidir. Ticaret sicil kayıtları ve imza sirküleri, senedin şirketi bağlayıp bağlamadığı tartışmasının merkezinde yer alır. Bu kontrol yapılmadan yürütülen savunmalar, sonradan ileri sürülemeyen bir iddianın kaybedilmesine yol açar.
Kambiyo takiplerinde süreler diğer takip türlerine göre daha kısadır. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; senedin içeriği görülmeden hangi itirazın öne çıkarılacağına karar verilemez.